15 Mayıs 2026… Liderler Kazakistan’ın Türkistan şehrinde bir araya geldi. Zirvenin formatı “Gayriresmî”, vitrine konan teması ise son derece havalı: “Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma”.

Önce işin diplomatik kılıfını, yani kâğıt üzerindeki resmî izahatını bir hatırlayalım. Efendim neymiş, Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) olağan zirveleri yılda bir kez yapılırmış, bağlayıcı tarihi kararlar orada alınır, dönem başkanlığı orada devredilirmiş. Bu tür “gayriresmî” buluşmalar ise arayı soğutmamak için yapılan, belli bir temaya odaklanan, daha esnek istişare toplantılarıymış. 2025’te Gebele’de resmisi yapıldı, bir sonrakine Türkiye ev sahipliği yapacak; işte bu buluşma da ikisi arasındaki “ara sıcak”mış. Kurumsal tüzük böyle diyor…

Bütün bunlar prosedürel olarak doğru. Ama diplomaside yazılmayan kurallar, yazılanlardan çok daha fazlasını söyler. Gelelim işin gerçekçi meâline…

Bu tür buluşmalara neden “gayriresmî” denilmesinin asıl nedeni son derece basit ve pragmatiktir: Masaya kimse bağlayıcı, elini taşın altına koyacak ağır bir yük koymak istemiyor. Çünkü “resmî karar” demek, somut taahhüt demek; bütçe demek, siyasi risk ve sorumluluk demektir.

Gayri resmî format herkesin işine geliyor. Liderler risksiz bir ortamda bir araya geliyor, “yapay zekâ” gibi trend kavramlarla süslenmiş temalar üzerinden bolca entegrasyon vurgusu yapıyorlar. Risk yok, bağlayıcılık yok, hesap sorma yok. En sonunda o meşhur aile fotoğrafı karesine giriliyor. Sonra herkes kendi başkentine dönüp bindiği uçağın merdivenlerinden inmeden hemen önce, kendi iç kamuoyuna o fotoğraf üzerinden bambaşka bir kahramanlık ve bölgesel liderlik hikâyesi anlatıyor.

Kısacası bu “gayriresmî” sıfatı zirvenin önemsiz olduğunu göstermez; sadece “Bir araya gelelim, dostlar alışverişte görsün, fotoğrafımızı verelim ama kimse kimseden çok da zorlayıcı bir şey beklemesin” politikasının diplomatik tercümesidir. Alan memnun, satan memnun…

Her ne kadar bağlayıcı bir........

© Medya Günlüğü