menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yedi milyon kitabın bedeli

43 0
23.09.2026

Üniversitede ders kitaplarımın çoğu fotokopiydi. Dönem başı ritüelimiz belliydi: bölümün fotokopicisine gidilir, ciltlenmiş “kitabımız” teslim alınır, üstüne bir de çay söylenirdi. Kimse bunu dert etmezdi. Sahaflar, köşe başındaki korsan tezgahları, arkadaştan arkadaşa gezen CD’ler… Bizim kuşak telifle değil, “bulabildiğinle” büyüdü. Napster’ı hatırlayanlar el kaldırsın.

Neyse, asıl konuya gelelim.

Geçtiğimiz ay yapay zeka tarihinin en pahalı fotokopisi resmen fiyatlandı. Anthropic — yani Claude’un yapımcısı — Amerikan tarihinin en büyük telif anlaşmasına imza attı: 1,5 milyar dolar. Sebep? Modelini eğitmek için LibGen gibi korsan kütüphanelerden yedi milyon kitap indirmiş olması. Anlaşma Temmuz sonunda mahkeme tarafından onaylandı: yaklaşık 500 bin esere, eser başına üç bin dolar ödenecek.

Kitap başına üç bin dolar…

Ama işin asıl ilginç kısmı ceza değil, cezanın gerekçesi. (Makale bu noktadan itibaren birazcık nerd’leşiyor, sabredin.)

Davaya bakan yargıcın kararı iki parçalı. Birinci parça: bir yapay zeka modelini telifli kitaplarla eğitmek “fair use”, yani adil kullanım sayıldı. Serbest. Nasıl bir insan okuyup öğrendiklerinden yepyeni bir şey üretebiliyorsa, modelin öğrenmesi de öyle görüldü. İkinci parça: o........

© MediaCat