Whitepaper: AI is niet het eind van consultancy

Onlangs werd ik door een onderzoeker geïnterviewd over een interessante vraag: wat betekent AI voor de toekomst van consultancy? Ik werk als zelfstandig merkstrateeg en ben dus zo'n consultant. Lang verhaal kort: heb ik straks nog brood op de plank? Of nemen "Our Friends Electric" mijn werk over?

Bij het lezen van deze vraag glimlach je misschien meewarig. Claude, ChatGPT en NotebookLM doen in een paar tellen hetzelfde waar een toonaangevend adviesbureau een ton voor vraagt, toch? De bekende investeerder Marc Andreessen gaf onlangs aan dat voor elk onderwerp AI hem nu betere antwoorden geeft dan de befaamde experts die hij kan bellen. Ook Travis Kalanick, de oprichter van Uber, ziet donkere wolken aan de horizon voor consultants.

Dus deze vraag lijkt verdraaid veel op de vraag of de fax nog toekomst heeft. Of hoe lang de zeppelin nog concurreert met de Airbus A380.

Consultants staan onder druk.

Het ronkt dan ook al een tijdje in de consultancywereld. Een oud-topman van McKinsey stelt dat AI de toegang tot analyse en advies heeft gedemocratiseerd. Beide zijn nu voor iedereen beschikbaar, net zoals het internet eerder de toegang tot informatie vrijspeelde. Ofwel, het hek om The Big Four zakt in door AI. Bekende adviesbureaus snijden dan ook in hun personeelsbestand. Voorbeelden komen van Accenture, McKinsey, KPMG of PwC.

Het lijkt erop dat jongeren hier extra mee te maken krijgen. Vorig jaar waarschuwde Dario Amodei van Anthropic dat de helft van de jonge witteboordenbanen op losse schroeven kan komen te staan. Hij vreesde een werkloosheid van 20%.

Harvard Business Review ziet hier al tekenen van bij de consultants. Werk dat door juniors werd gedaan, zoals onderzoek, modelleren, benchmarks en slides maken, wordt met AI geautomatiseerd. Daarmee komt het klassieke piramidemodel onder druk te staan: minder juniors onderaan, meer nadruk op ervaren mensen die het probleem benoemen, de output beoordelen en klanten meenemen in de besluitvorming.

Dit effect is uiteraard vooral zichtbaar bij beroepen die bovengemiddeld aan AI worden blootgesteld. Gerenommeerd onderzoeker Erik Brynjolfsson en collega’s ontdekten vorig jaar dat de werkgelegenheid van jongere werknemers daar 16% lager ligt dan in minder blootgestelde velden.

Volgens The Economist is dit effect dan ook extra te zien onder computerspecialisten. De werkgelegenheid onder afgestudeerde programmeurs zakte in de VS in drie jaar van 70% naar 55%. Vacatures op het studentenplatform Handshake liggen 50% onder hun piek van 2022.

Dit alles is terug te zien bij de aanmeldingen van nieuwe studenten, zo staat in hetzelfde artikel. De instroom in computerwetenschappen daalde 11% in 2025, bij opleidingen gericht op programmeren was dit zelfs 26%.

Toch is er meer aan de hand.

Maar zoals vaker: dat wat logisch lijkt, hoeft niet altijd 100% waar te zijn.

Zo lijken er bedrijven te zijn die AI onterecht als boosdoener neerzetten. Ze wijten ontslagrondes aan de opkomst van kunstmatige intelligentie, terwijl er meer speelt.

Er zijn naweeën van COVID, waardoor bijvoorbeeld Big Tech met een overschot aan personeel worstelt, denkt diezelfde Marc Andreessen. OpenAI’s Sam Altman waarschuwt dan ook voor “AI-washing“: AI de schuld geven van problemen die compleet andere oorzaken hebben.

Onderzoek van MIT Sloan nuanceert daarbij het idee dat AI menselijke arbeid massaal vervangt. AI is meestal een aanvulling, bijvoorbeeld omdat volledige automatisering niet zo aantrekkelijk is. AI verandert de taakverdeling, maar niet de complete functie.

Twee economen bij Google trekken de stelling in twijfel dat met name jonge werknemers door AI worden verdrongen. Ze ontdekten dat het aantal vacatures in “AI-gevoelige beroepen” net zo sterk is gedaald voor oudere werknemers. En, hoe opvallend, dat deze trend al bestond vóór de lancering van ChatGPT, eind 2022. Ze zien het rentebeleid van de Fed als een logischere oorzaak.

En volgens het adviesbureau Challenger, Gray & Christmas waren van de 1,1 miljoen ontslagen die in 2025 in de VS vielen, ongeveer 55.000 direct toe te schrijven aan AI. Dat is 5%. Dit artikel stelt dat duizenden CEO’s terugkoppelen dat AI op organisatieniveau bij hen geen meetbare impact heeft gehad (wat doet denken aan Solow’s productiviteitsparadox uit de jaren ’80: “Je ziet het computertijdperk overal, behalve in de statistieken over........

© Marketingfacts