1990’lı yılların başında Paris’te Sorbonne Üniversitesinin Fransızca öğrenmek isteyen uluslararası öğrenciler için genele hitap eden dil eğitimi vardı. Bir de belli seviyenin üzerinde talepte bulunanlara yazılı ifade kursları gibi özelliği bulunanları vardı. Birincisine daha ziyade Fransızca ve Fransız Medeniyeti Kursu (Cours français et de la civilisation), ikincisi için ise Yazılı İfade (Expression écrite) denmekteydi. Sınırlı sayıda kişi tarafından tercih edilen ve daha ziyade doğru yazma alışkanlığı kazandırılan bu eğitimin dersin öğreticisi ilginç bir konuya bir soru sorarak temas etmişti. Günümüzce Latince neden konuşma dili değil ve sadece yazılı olarak korunmaktadır demişti. Bu tür yaklaşımlarla tüm hayatımızda belki bir defa, ya da çok nadir şekilde çok sınırlı karşılaşırız.

O gün karşılaştığımız bu soru için aradan 30 yıldan fazla bir süre geçse de çok da üzerine düşüp sebebini araştırma ihtiyacı hissedemedim. Aslında çok önemli bir konu idi. Bugün Avrupa dillerinin birçoğunun atası sayılan Latince sadece 1990’lı yıllarda her tarafa yapıştırılan ilanlardan da anlaşılacağı üzere özel derslerle eğitimi verilen, daha ziyade yazılı şekilde yaşatılmaya çalışan bir dildi. İtalyanca, İspanyolca, Fransızca, Portekizce, Almanca dahil hepsinin en fazla beslendiği bir kaynaktan bahsedilir. Onların yerel birkaç dilden doğarak Latince ile bütünleşmeleri ve hem yazılı, hem de sözlü olarak hala kullanılıyor olmalarına rağmen temellerinin dayandığı ise artık ne hem konuşuluyor ne de yaygın şekilde yazılıyordu.

Fransızca öğrenmek isteyenler için genelde Sorbonne Üniversitesi’nin dil eğitimi önerilse de uluslararası öğrencilere sunulan çok farklı tercihler de vardı. Hiç olmazsa günlük hayatta birkaç kelime ile meramımı anlatayım diyenlerin devam ettikleri belediyelerin basit kursları yanında Katolik Enstitüsü’nün ve daha farklı kuruluşların da dil öğretim merkezleri ülkenin yerinde bulunuyordu. Özellikle ilk defa 1883 yılında kurulduğu günden bugüne büyük bir yayılma gösteren ve dünya genelinde 2024 verilerine göre “Fransız İttifakı Vakfı” anlamına tercüme edilebilen “La Fondation des Alliances Françaises” bulunduğu 138 ülkenin her birinde müstakil dernek konumunda ve kısaca faaliyet gösterdiği şehrin adıyla birlikte söylenen “Alliance Française de Paris/Paris Alyans Fransez” için açılan toplam 824 merkezde 428 bin öğrenciye Fransızca öğretilmektedir. Fransa genelinde de........

© Maarifin Sesi