Osmanlı’da devlet erkanı üç sınıfa ayrılıyordu.  İlmiye, kalemiye ve seyfiye. İlmiye ulema sınıfını temsil ediyor, kalemiye bürokrasiyi seyfiye ise askeri erkanı karşılıyordu.

 Siyasi hanedanlıklar olduğu kadar ilmi hanedanlıklar da bulunmaktadır.  İlim rütbelerin en şanlısıdır.

 Vezirler seviyesinde geçmişte siyasi hanedanlıklar da kurulmuştur. Nitekim çeşitli idari kademelerde onların da alt basamakları yer almaktadır.  Abbasiler döneminde Bermekiler Pers asıllı vezir mertebesinde hanedanlık görüntüsü veriyorlardı ya da kümesini temsil ediyorlardı. Pers kökenli olarak nüfuzlarının pekişmesi üzerine Abbasi hanedanlığı önlem olarak Cafer Bermeki ve çocuklarının şevketine ve gücünü kırma kararı almıştır. Böylece devlet ikili görüntüden kurtulmuştur.  Bundan dolayı  ‘Kurb-i sultan âteş-i sûzân/ sultana ve otoriteye yakın olmak adeta ateşten bir gömlektir’ denmiştir. .  Yani iktidara yakınlık nimet ve ikbal kapısı olduğu kadar felaket kapısı da olabilir. Bermekilerin sonu ibretliktir.

Şimdi bir benzerini Putin’in aklı olarak kabul edilen Dugin teklif etmektedir.  Bağdat merkezli Sünni-Şii imparatorluğu düşlemektedir. Bu da başka bir mühendislik çabasına dair ön çalışma ya da eskizdir.

Osmanlılarda da benzeri vezir sülaleleri ve hanedanlığı teşekkül etmiştir. Köprülü ailesi tedbirli ve dirayetli siyasetleriyle birlikte devleti bir süre daha ayakta tutabilmişlerdir.  Böylece padişahların bıraktığı idari boşluğu bir nebze dirayetleriyle onlar doldurmuştur.

Siyaset aleminde hatta seyfiye aleminde hanedanlıklara rastlandığı gibi ilmiye çevrelerinde de benzer hanedanlıklar da bir vakıadır..

Mesela son dönemde Irak’ta bu ilmiye sınıfını temsil eden hanedanlıklardan birisi Alusi ailesidir. Irak’a ve İslam........

© Maarifin Sesi