Ο 21ος αιώνας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο «αιώνας της στασιμότητας». Η καλλιτεχνική δημιουργία και η κουλτούρα φαίνεται να βιώνουν μια πρωτοφανή κρίση πρωτοτυπίας.

Ο Μαρκ Φίσερ στο βιβλίο του «Η ακύρωση του μέλλοντος» επανατοποθετεί την συζήτηση που έχει ανοίξει αναφορικά με την πολιτισμική βιομηχανία και κουλτούρα, στην βάση της συλλογικής μελαγχολίας που αποτελεί το βασικό βίωμα του 21ου αιώνα.

«Το γεγονός ότι κάτι είναι σύγχρονο, δεν σημαίνει ότι είναι και καινούργιο», αποτελεί μια αίσθηση που διαπερνά το σύνολο του βιβλίου του και αποτελεί ένα παρατηρίσιμο γεγονός της σύγχρονης πολιτισμικής βιομηχανίας.

Ταινίες που επιχειρούν να απεικονίσουν το μέλλον, χρησιμοποιούν ως εργαλεία noir αισθητική, αναπαριστώντας το μέλλον με τα οπτικά κλισέ του sci-fi του 1980 (και ναι, μιλάμε για το Blade Runner).

Η σύγχρονη κουλτούρα δεν παράγει το «καινούργιο» αλλά ανακυκλώνει το παρελθόν. Τα «cancelled futures» του Φίσερ, δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ, καταδεικνύοντας ότι η πολιτισμική στασιμότητα συνοδεύεται από πολιτική στασιμότητα.

Το «φάντασμα», προερχόμενο από τον Ζακ Ντεριντά δείχνει πως το παρόν είναι «στοιχειωμένο» από πολιτισμικά ίχνη του παρελθόντος. Τα φίλτρα των social media σε σέπια ή ασπρόμαυρο δείχνουν ακριβώς αυτή τη «νοσταλγία», όχι με όρους συνδετικού κρίκου με το παρελθόν, αλλά ως ανάγκη για μια ταυτότητα που ακόμα δεν έχει κατασκευαστεί για τις δυτικές κοινωνίες του 21ου αιώνα.

Η σύγχρονη ποπ κουλτούρα μοιάζει να έχει παγιδευτεί στον λαβύρινθο της αναπαραγωγής. Sequels, remakes, rebooted σύμπαντα, αισθητικές που επιστρέφουν ξανά και ξανά, όχι ως ανανέωση, αλλά ως επανάληψη. Για τον Mark Fisher, αυτό δεν είναι απλώς μια φάση δημιουργικής κόπωσης, αλλά σύμπτωμα μιας βαθύτερης συνθήκης: της αδυναμίας μας να φανταστούμε το μέλλον.

Ο Φίσερ, μπορεί και εισάγει στην ανάλυση του μια κρίσιμη σύνδεση. Αντιμετωπίζει τον καπιταλισμό όχι απλά ως οικονομικό σύστημα, αλλά ως πολιτισμική δομή.

«Πιο εύκολα μπορείς να φανταστείς το τέλος του κόσμου παρά το τέλος του καπιταλισμού», μια φράση που μοιάζει τρομαχτική και δυστυχώς είναι πραγματική. Στο εν λόγω περιβάλλον κάθε εναλλακτική μοιάζει αδιανόητη, διότι η στασιμότητα είναι η ίδια παράγωγο του συστήματος, προκειμένου να μην παράγεται καμία απολύτως ρήξη τόσο πολιτική όσο και αισθητική.

Έτσι, η κυριαρχία της νοσταλγίας δεν είναι τυχαία. Δεν πρόκειται απλώς για αγάπη προς το παρελθόν, αλλά για ένδειξη ότι το παρόν δυσκολεύεται να παραγάγει εναλλακτικές. Η κουλτούρα μετατρέπεται σε αρχείο: ένα σύνολο διαθέσιμων μορφών, στυλ και αναφορών που επανασυνδυάζονται χωρίς να οδηγούν σε πραγματική ρήξη

Για τον Fisher, αυτό δεν είναι απλώς αισθητικό ζήτημα. Είναι υπαρξιακό και πολιτικό. Όταν μια κοινωνία δεν μπορεί να φανταστεί το μέλλον της, εγκλωβίζεται σε ένα διαρκές παρόν – και η κουλτούρα της γίνεται ο καθρέφτης αυτής της αδυναμίας.

Συναγερμός στη Μαύρη Θάλασσα: Επίθεση με drone-καμικάζι σε τουρκικό δεξαμενόπλοιο

Στον αέρα το τρέιλερ της σειράς «Harry Potter» – Πότε κάνει πρεμιέρα

Πανελλαδική στάση εργασίας των δασκάλων: «Οι εκπαιδευτικοί δεν είμαστε αναλώσιμοι»

Ιστορική δικαστική απόφαση: Meta και YouTube ένοχες για τον εθισμό ανηλίκων

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr

Η Λυμπεράκη στρίμωξε τον Άδωνι για τα κρακεράκια στη Βουλή: «Σας ενοχλεί αυτό και όχι που σας παρακολουθούσαν» (video)

Το Ισραήλ σκότωσε τον αρχηγό του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης

Η βιομηχανία της νοσταλγίας: Πως τα remake έγιναν «Η ακύρωση του μέλλοντος» του Μαρκ Φίσερ

Μητσοτάκης: Κατώτατος μισθός στα 920 Ευρώ – Η ακρίβεια παρελαύνει και δίνει ψίχουλα με φόντο τα Τέμπη και τις υποκλοπές

Ο Καιρίδης απαξιώνει τον Ντίλιαν για τις υποκλοπές: «Είναι καταδικασμένος και μπορεί να λέει ό,τι θέλει»

Στο δικαστήριο της Νέας Υόρκης ξανά ο Νικολάς Μαδούρο – Διαμάχη για τα δικαιώματα υπεράσπισης

Αλλαγή ώρας 2026: Πότε πάμε τα ρολόγια μια ώρα μπροστά

Άδωνις Γεωργιάδης: «Η Κωνσταντοπούλου έβαλε τον Ρούτσι να κάνει απεργία πείνας για να μη γίνει η δίκη»

Στον αέρα το τρέιλερ της σειράς «Harry Potter» – Πότε κάνει πρεμιέρα

Γρίπη των πτηνών: Συναγερμός στην Ευρώπη για το πρώτο κρούσμα σε άνθρωπο

Αιματηρή συμπλοκή στον Άγιο Παντελεήμονα: Βαριά τραυματισμένος ένας 58χρονος

Ιστορική δικαστική απόφαση: Meta και YouTube ένοχες για τον εθισμό ανηλίκων

Πεύκη: Εξουδετερώθηκε η οβίδα που μετέφεραν παιδιά με τα χέρια τους

Συναγερμός στη Μαύρη Θάλασσα: Επίθεση με drone-καμικάζι σε τουρκικό δεξαμενόπλοιο

Τραμπ για Ιράν: «Επιδιώκουν απεγνωσμένα συμφωνία, αλλά φοβούνται να το πουν» – Διαψεύδει η Τεχεράνη

Η Λυμπεράκη στρίμωξε τον Άδωνι για τα κρακεράκια στη Βουλή: «Σας ενοχλεί αυτό και όχι που σας παρακολουθούσαν» (video)

Ο υπουργός Υγείας ανέφερε ότι τον ενόχλησε η βινετοσκόπηση από την Κωνσταντοπούλου επειδή θα τον...…

Το Ισραήλ σκότωσε τον αρχηγό του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πως «εξόντωσε» τον Διοικητή του Ναυτικού του Σώματος των Φρουρών της…

Μητσοτάκης: Κατώτατος μισθός στα 920 Ευρώ – Η ακρίβεια παρελαύνει και δίνει ψίχουλα με φόντο τα Τέμπη και τις υποκλοπές

Η κυβέρνηση επιστρατεύει μια πενιχρή αύξηση 40 ευρώ για να σκεπάσει το πολιτικό κόστος των…

Ο Καιρίδης απαξιώνει τον Ντίλιαν για τις υποκλοπές: «Είναι καταδικασμένος και μπορεί να λέει ό,τι θέλει»

Ο κ. Καιρίδης υποστήριξε ότι οι ισχυρισμοί του Ντίλιαν δεν έχουν βαρύτητα καθώς, όπως ανέφερε,…

Στο δικαστήριο της Νέας Υόρκης ξανά ο Νικολάς Μαδούρο – Διαμάχη για τα δικαιώματα υπεράσπισης

Καταγγελίες για παραβίαση συνταγματικών δικαιωμάτων και το μπλόκο των ΗΠΑ στη χρηματοδότηση της υπεράσπισης

Αλλαγή ώρας 2026: Πότε πάμε τα ρολόγια μια ώρα μπροστά

Η αλλαγή της θερινής ώρας θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026. Συγκεκριμένα, οι δείκτες…

Δίκη Τεμπών: Ο Κουρέτας αποδομεί την αφήγηση Φλωρίδη – «Προσωπική επιλογή του υπουργού η αίθουσα»

Ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, αποδομεί τις δηλώσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη για την…

Τέλος εποχής στην Λίβερπουλ: Φεύγει ο Σαλάχ στο τέλος της σεζόν

Με ένα συγκινητικό βίντεο στα social media, o Μοχάμεντ Σαλάχ ανακοίνωσε την απόφασή του να…

Predator: Νέες έρευνες, νέα πρόσωπα – Ξανανοίγει ο φάκελος για κατασκοπεία

Το σκεπτικό της καθαρογραμμένης απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου δείχνει κοινό κέντρο ΕΥΠ-Predator.

Δίκη Αλεβιζοπούλου κατά Βαξεβάνη-Documento: Παραδοχές που ανοίγουν ασκούς Αιόλου από την πρώην ανακρίτρια του Ειδικού Δικαστηρίου

Οι παραδοχές για το σκάνδαλο Novartis και η γαλάζια εμπλοκή

Αλέξης Χαρίτσης: Παραιτήθηκε από πρόεδρος της Νέας Αριστεράς

Με βάση το καταστατικό, καθήκοντα μεταβατικού προέδρου αναλαμβάνει ο γραμματέας του κόμματος, Γαβριήλ Σακελλαρίδης

ΗΠΑ – Ιράν: Θρίλερ με τις διαπραγματεύσεις – Ο Τραμπ μιλά για συμφωνία η Τεχεράνη διαψεύδει

Σύγχυση επικρατεί για τις εξελίξεις στο Ιράν μετά την αναδίπλωση του Ντόναλντ Τραμπ με ισχυρισμούς…

Ο Κουροσάβα, το Ιράν και στο βάθος τούνελ

Το Ιράν σήμερα «παίζει τα ρέστα του», τόσο υπαρξιακά όσο και στρατηγικά

Τεχνητή Νοημοσύνη: Ο Λεβιάθαν που φοράει προσωπείο ενσυναίσθησης

Η εκχώρηση της ηθικής τάξης στις ιδιωτικές εταιρείες και το μεσσιανικό σύνταγμα του Claude ως…

Όργιο προπαγάνδας και πύραυλοι που σφυρίζουν φαρσί

H ελληνική δημοσιογραφία βυθίζεται σε νέα βάθη και η ορχήστρα του Τιτανικού συνεχίζει να παιανίζει

Σημαίες στον Αέρα, Αλήθειες στο Πάτωμα

Κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, η Ελλάδα φοράει τα καλά της, ή μάλλον, φοράει τα «δανεικά»…

Η Ελλάδα ως «luxury καταφύγιο» και το Real Estate της υποτέλειας

Από το Ντουμπάι της ερήμου στο Ντουμπάι του Αιγαίου, ο δρόμος είναι στρωμένος με τις…

Γιατί δεν υπάρχουν σήμερα ηγέτες

Βλέπουμε εμείς το ίδιο στους ηγέτες μας, ακόμη και σε αυτούς που τους ψηφίζουμε ή…

© Kouti Pandoras