menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İSRAF VE İNSAN

40 0
03.04.2026

Geçen hafta Polonya’daydım. Batı sınırındaki komşusu savaşta… Yurda döndüm, batı komşumuz da savaşta. Güneyimizdeki alçak soykırım vahşeti de devam ediyor hâlâ.*Dünyanın haline bakın… Birileri savaşla şehirleri yok ederken, birileri 30 Mart’ta “sıfır atık” konuşmakta. Bir yanda tek kullanımlık plastik ürünleri sınırlayıp dünyayı daha yaşanır hale getirmeye çalışanlar… Diğer yanda koca koca şehirleri yaşanamaz hale getirenler.*İsrafı, tasarrufu konuşanlar insan. Ya insanı israf edenler? Tabakta çöpe atılan bir pirinç tanesi kadar değer verilmeyenler insanlar!*Gün geçmiyor ki insanlığa yakışmaz haller yaşanmasın. Bunları gördükçe, bizim türümüze “insan” demek zor geliyor bana. “Beşer” demek daha doğru sanki… Hani şu “insan beşer, bazen şaşar bazen düşer” sözündeki gibi.*Bazıları o kadar şaşmış ki insanlığı israf edecek kadar gözü dönmüş…Bazıları ise, açlık çekenlerin olduğu dünyada tokluktan hastalanır olmuş. Bir de utanmadan israf-tasarruf edebiyatı yapacak kadar düşmüş.*İslam düşünce tarihinde, El Câhiz, İbn Miskeveyh, İbn Haldun gibi “canlıların aşamalı olarak gelişimine dair güçlü fikirler sunan ilim adamlarımızı” hatırlıyorum; beşerin bir kısmı gelişirken, bir kısmı olduğu yerde kalmış sanki. Hatta bazıları hayvanlardan bile daha sefil durumlara düşmüş.*Bir yanda açgözlülük yüzünden yurdundan sürülenler. Bir yanda açgözlüler yüzünden açlığa düşenler, bazıları da yurdundan kaçmak için ölümü göze alıp yollara düşmüşler.*Düşmanca planların sonuçları bunlar, ama kim düşman? Kime düşman? Niçin düşman? Kimdir birbirine düşenler?*Öyle durumlar var ki akıl almıyor. Beşer, kendi hatasının bedelini başkasına kesiyor. Kendi kusurunu görmek yerine başkalarını suçluyor, suçu başkalarına atarak rahatlıyor… Ve bu rahatlama hatırına düşmanca fikirlere düşüyor.*Bu bir hastalıktır. Hasta bireyler nasıl davranıyorsa, hasta toplumlar da öyle davranır. Hastalığını gizlemez… Yayar. Yanındakini, yakınındakini, gücü yeterse başka milletleri de kendi seviyesine çekmeye çalışır. Yani, hastalığını ihraç eder.*Düşünme ve sorgulama becerisi gelişmeyen toplumlarda bu hastalık nesilden nesle geçer. Normalleşir. Fark........

© Konya'nın Sesi