menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bir Neslin Kaderi Nerede Başlar? Henüz Hiç Kimsenin Diplomadan Söz Etmediği Yerde

14 0
23.06.2026

Her Şey Okul Öncesinde Başlar

Bir çocuğun geleceği ne zaman başlar?

İlk kez okula gittiği gün mü?

İlk harfleri öğrendiği gün mü?

İlk sınavına girdiği gün mü?

Yoksa bir akşam annesine dönüp sorduğu o basit soruda mı?

"Anne, yıldızlar neden düşmüyor?"

Belki de bir toplumun geleceği tam olarak orada başlıyordur.

Çünkü geleceği değiştiren insanlar cevapları ezberleyenler değil, soru sormayı bırakmayanlardır.

Bir önceki yazıda yapay zekâ çağında asıl meselenin üniversiteleri dönüştürmek değil, insanı dönüştürmek olduğunu savunmuştum.

Peki ama insan nerede şekillenir?

Bilimsel araştırmalar bize çok daha çarpıcı bir cevap veriyor:

Her şey okul öncesinde başlar.

Aslında daha da önce...

Beynin Sessiz Mucizesi

Nörobilim alanındaki çalışmalar insan beyninin yaşamının ilk yıllarında olağanüstü bir gelişim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Beynin yapısal gelişiminin önemli bir bölümü ilk beş-altı yıl içinde gerçekleşmektedir (Shonkoff & Phillips, 2000; Center on the Developing Child, Harvard University, 2023).

Bu dönemde çocuk yalnızca konuşmayı öğrenmez.

Merak etmeyi öğrenir.

Hayal kurmayı öğrenir.

Empati kurmayı öğrenir.

Kendine güvenmeyi öğrenir.

Başkalarıyla birlikte yaşamayı öğrenir.

Bir başka ifadeyle çocuk yalnızca büyümez.

Bu nedenle okul öncesi eğitim bir çocuk bakım hizmeti değildir.

Bir insan inşa etme sürecidir.

Yapay Zekâ Çağında Nasıl Çocuklar Yetiştirmeliyiz?

Bugün bilgiye ulaşmak için bir ansiklopediye ihtiyaç yok.

Bir cep telefonu yeterli.

Yapay zekâ birkaç saniye içinde milyonlarca kaynağı tarayabiliyor.

O halde çocuklarımıza ne öğretmeliyiz?

Dünya Ekonomik Forumu'nun geleceğin becerilerine ilişkin raporları; analitik düşünme, yaratıcılık, problem çözme, öğrenmeyi öğrenme, dayanıklılık, teknoloji okuryazarlığı ve iş birliği becerilerini ön plana çıkarmaktadır (WEF, 2023).

Ancak burada önemli bir soru ortaya çıkıyor:

Sadece beceriler yeterli mi?

Bir çocuk çok iyi kod yazabilir.

Ama dürüst olmayabilir.

Bir çocuk çok iyi veri analiz edebilir.

Ama adalet........

© Kıbrıs Postası