KKTC ve Türkiye, deniz yetki alanlarında haklarını korumak ve jeopolitik çıkarlarını güvence altına almak amacıyla “Mavi Vatan Doktrini”ni uygulamaya koymuştur. Bu doktrin, Türkiye’nin Karadeniz, Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarını uluslararası hukuka uygun şekilde belirleme, koruma ve savunma prensibini temel alır. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Türkiye ve KKTC’yi denklemin dışına itme çabalarına rağmen, Türkiye gerek diplomasi yoluyla gerekse askeri caydırıcılıkla bölgedeki meşru haklarını muhafaza etmeye devam etmektedir.
Mavi Vatan Doktrini’nin kökenleri, Osmanlı Devleti’nin denizcilik politikalarına kadar uzanmaktadır. Osmanlı, Akdeniz’deki hâkimiyetini Barbaros Hayreddin Paşa gibi denizcilerle güçlendirmiş ve bölgedeki ticaret yollarını kontrol etmiştir. Cumhuriyet döneminde ise denizcilik, stratejik bir unsur olarak değerlendirilmiş ancak 20. yüzyılın büyük bir bölümünde kara odaklı bir savunma anlayışı benimsenmiştir. 2000’li yıllardan itibaren Türkiye’nin deniz güvenliği politikaları değişmiş ve Mavi Vatan kavramı ön plana çıkmıştır.
Deniz yetki alanlarının belirlenmesi, 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne dayanır. Türkiye, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge (MEB) haklarını, uluslararası hukuka uygun olarak belirlemekte ve savunmaktadır. Ancak, Türkiye bu sözleşmeye taraf olmamakla birlikte, bölgedeki haklarını uluslararası mahkemelerde de dile getirmiştir. Yunanistan’ın maksimalist talepleri (örneğin Meis Adası’nın kıta sahanlığı iddiası), uluslararası hukuka aykırı olup Türkiye tarafından reddedilmektedir.
“Türkiye’nin deniz yetki alanlarındaki koruma kararlılığının göstergesi olarak 2019 yılında uygulamaya koyduğu, Türkiye tarafından genel kabul görmüş, onaylanmış bir yaklaşım ve hareket tarzı olması yönüyle bir doktrindir. Bu kapsamda Libya ile 27 Kasım 2019 tarihinde........

© Kıbrıs Gazetesi