Bir toplumu istismar etmenin en kolay yollarından biri, onu dört bir yanının düşmanlarla çevrili olduğuna inandırmaktır.

Yönettiğiniz insanların haklı taleplerini bastırmak, onları yoksulluğa razı etmek, hatta özgürlüklerini bile ellerinden almak mı istiyorsunuz? Kalplerine her an yok edilebilecekleri korkusunu pompalayın. Kalenin kapısını kendi elleriyle kilitleyip, anahtarı -onları koruduğunuz zannıyla- size teslim edeceklerdir. Üstelik esir alındıklarına sevinecek, size minnet duyacak, bileklerine geçirdiğiniz prangaların kendilerini güvende tuttuğunu sanacaklardır. Ve yaşadıkları zorlukları bir yana bırakıp, hangi korkunç düşmanlardan korunduklarını konuşacaklardır.

Emir Kusturica’nın 1995 yapımı kült filmi Underground (Yeraltı), bu türden bir esaretin hikâyesini anlatır:

İkinci Dünya Savaşı sırasında Marko, arkadaşı Blacky’yi ve diğer insanları Alman işgalinden korumak bahanesiyle bir yeraltı sığınağına yerleştirir. Savaş biter, dünya değişir. Fakat Marko, sığınaktakilere savaşın hâlâ sürdüğünü söyler. İnsanlar dışarıda Nazilerin hüküm sürdüğüne inanarak yeraltında yaşamaya ve silah üretmeye devam ederler. Onların korkusu Marko’nun iktidarını güçlendirir, emekleri servetini artırır, sadakatleri ise yalanının sürmesini sağlar.

Demir parmaklıklar insanın bedenini, düşman korkusu ise muhakemesini tutsak eder. Korku insanları yönetilebilir kılar; bilgi üzerindeki tekel ise bu korkunun sürmesini........

© Karar