28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in saldırıları ile başlayan Körfez savaşı dün varılan ateşkes ile şimdilik duruldu. Trump’ın dengesiz mesajları ile sürekli yüreği ağzına gelen dünya için nihayet rahat bir nefes alma şansı doğdu. Ama bunun bir ara durak olduğunu akıldan çıkarmamak gerek. İsrail gibi savaşla ayakta duran bir ülke ve yönetim oldukça işler her an rayından çıkabilir.

Evet daha savaş bitmedi. Nihai mutabakat da oluşmadı. Ancak bugünkü durum sürecin bugüne kadarki gidişatına dair genel bir durum raporu almayı mümkün kılıyor.

Kim kazandı kim kaybetti hesabını yapmak için erken. İlk söylenebilecek olan “İran kaybetmedi. İsrail de ABD de kazanmadı.” İran’da rejim kazandı ama ülkenin geleceğini varılacak mutabakat ve oluşacak yeni sistem belirleyecek. İran düne kadar tüm yaptırımlara rağmen Körfez ülkeleri ile ekonomik ve siyasi bir ilişkiye sahipti. Ayırt etmeden hepsini hedef alan Tahran’la ilişkilerin eskisi gibi olmasını beklemek kolay değil.

Son 40 günlük süreç, Soğuk Savaş sonrasında bir türlü zemin tutmayan, İsrail’in haydut devlet uygulamaları ile de hiçbir nirengi noktası kalmayan uluslararası sistemde önemli bir kırılmaya işaret ediyor. Bölgesel ve küresel birçok eşik aşıldı, tabular anlamını yitirdi. Körfez Savaşı yeni bir normal üretti. Bundan sonra yaşanacaklar bu yeni normalin üzerine inşa edilecek.

Eşikleri ve tabuları hızlıca sıralamak mümkün.

İran vurulabilir mi? Neta nyahu on yıllardır bunu savunuyordu, bu sefer istediğini yaptı ama hedefe varamadı. Ne rejim değişti ne de göründüğü kadarıyla nükleer kapasite sıfırlandı. İsrail başarılı olamasa da ateşkes sonrasında bile İran’a saldırı daha normal bir algıya sahip. Tabii maliyetini göze almak kaydıyla.

İran gibi büyük bir ülkenin lideri savaşın ilk anında öldürüldü. Dünya savaşlarında ve sonrasındaki ikili savaşlarda bile liderler ancak savaşın sonunda benzer bir sonuçla karşılaşmıştı. Bu sefer üstelik bugün itibarıyla kaybetmeyen tarafın lideri suikasta uğradı.

İran’da Hamaney’in öldürülmesine rağmen rejim de ülke de savunma sistemi de ayakta kaldı. Venezuela sonrası devletlere müdahalede yeni........

© Karar