İnsanın Yaratıcısına karşı görevlerinin ahlâkî mahiyetini belirleyen en önemli unsur, ibadet ve iyiliklerin arkasındaki niyet ve irade dürüstlüğüdür. Din dilinde bu prensibi ifade etmek için ihlâs kavramı kullanılır.

Sözlük anlamıyla ihlâs, ‘arıtmak, saflaştırmak, kurtarmak’ demektir. Din, tasavvuf ve ahlâk kültürümüzde ise “ibadetleri ve her türlü iyiliği gösterişten ve menfaat hesaplarından uzak olarak yaptığını Allah için yapmak” şeklinde açıklanır. Din dilinde ihlâsın zıddı olarak sahte davranışlar (ameller) için riya, sahte inançlar için nifak (münafıklık) terimleri kullanılır. Ayrıca amelde dürüstlük ve samimiyet daha ziyade ihlâs, konuşmada doğruluk ve dürüstlük de sıdk terimiyle ifade edilir.

İhlâs kalbimizi şirkten, riyadan ve bâtıl inançlardan uzak tutmaktır; içimizi kötü duygulardan, bencilce istek ve niyetlerden, gösteriş arzusundan arındırmak, yaptıklarımızı hep Allah’ın razı olup olmadığını düşünerek yapmaktır. İhlâs, egoist duyguların etkisinde kalmamak, içi başka dışı başka olmamaktır. İhlâs, inancımızın, aklımızın ve vicdanımızın iyi ve faydalı gördüğü işlere iyi niyetle yönelmek; bunları Allah’ın razı olmayacağı dünya hesaplarına alet etmemektir.

İslâm âlimlerine göre, ‘ibadetlerin farzları’ dediğimiz dış........

© Karar