menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Güçlü iktidar zayıf devlet

40 0
28.05.2026

Ülkenin ana muhalefet partisinin genel başkanı mahkeme kararıyla değiştirildi geçen hafta. Geldiğimiz yer itibarıyla artık bunun daha ötesi tasavvur edilemez herhalde.

Ne var ki Bilgi Üniversitesi’nin kapatılıp açılması olayı da en az “Butlan” kadar vahim bir gösterge. Çünkü bu olay mevcut sistemin işlevselliğini, yönetme performansını, sorun çözme kabiliyetini bütün çıplaklığıyla ortaya koydu!

Halihazırda uygulanan Başkanlık sistemi “hotkutür” (haute couture) tarzda, yani “kişiye özel” olarak hazırlanmış bir model olduğu için işlevselliğinin, yönetme performansının, sorun çözme kabiliyetinin olup olmadığına bakılmamıştı zaten.

Gelgelelim bu model -doğası gereği- bir yandan iktidarı kişiselleştirdiği, öbür yandan ise kuvvetler ayrılığı prensibine fiilen son verip meclisi de işlevsiz hale getirdiği için kurumsal yeterliğini kaybetmiş bir idare yapısı ortaya çıktı. Bunun sonucu olarak da bugünkü karanlık tablo.

Bu tabloda kur, faiz, enflasyon, işsizlik, sınai üretim, dış ticaret rakamları gibi ekonomik eğriler bir yanda…

Güven, yönetişim, eğitim kalitesi gibi alanlardan yolsuzluklara, şiddete, uyuşturucuya kadar yakıcı ve yıkıcı toplumsal problemler öbür yanda…

Bunların hepsi birden aynı dönemde kontrolden çıktı. Aynı dönemde hepsi birden kendilerini daha kötüye doğru götürecek olan yolculuklarına başladı.

Bütün uluslararası indekslerde, grafiklerde, listelerde söz konusu aşağıya gidişin ilk olarak hep 2014 itibarıyla baş gösterdiğini görüyoruz. Otokrasiye yönelimin aslında yeni yeni su yüzüne çıkmaya başladığı sıralarda. Başkanlık rejimine geçilmesinden önceki “ara süreç” olan “partili cumhurbaşkanlığı” döneminde.

Daha önce eşitler arasında birinci durumunda olan, genel başkanın “reis” haline geldiği aşamada.

Tesadüften ibaret olabilir mi acaba bu kesişme?

2017’de resmen, 2018’de fiilen başlayan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi döneminde ise grafiklerdeki ok işaretlerinin dümdüz aşağıya........

© Karar