Tevfik Fikret, Türk edebiyatında çok tartışılmış bir figür. Sebebi, şiirinden çok din, Osmanlılık ve Türklük hakkındaki fikirleri. Örneğin “Tarih-i Kadim”de Tanrı’nın, cennet ve cehennemin olmadığına dair düşünceler ileri sürdü hatta bu düşünceleri sebebiyle Mehmet Âkif’le de tartıştı. Babanzade Ahmet Naim bu eseri savunan Rıza Tevfik’e hitaben “Tevfik Fikret’e Dair. Filozof Doktor Rıza Tevfik Beyefendiye” başlıklı bir yazı kaleme aldı.

Yakup Kadri’nin “Gençlik ve Edebiyat Hatıraları”nda çeşitli şair ve yazarların yanı sıra Tevfik Fikret de yer alıyor. Karaosmanoğlu’nun Fikret hakkındaki kimi yorumları dikkat çekici, özellikle milli duygular bakımından sorgulayıcı nitelikte.

Yakup Kadri’ye ve çağdaşlarına göre;

“Kimseden ümmîd-i feyz etmem, dilenmem perr ü bâl,

Kendi cevvim, kendi eflâkimde kendim tâirim

İnhinâ tavk-ı esaretten girandır boynuma,

Fikri hür, irfanı hür, vicdânı hür bir şairim”

diyen şair, Abdülhamit’in istibdadına karşı bir hürriyet simgesiydi. Güçlü adalet duygusu sebebiyle, önce alkışladığı İttihat ve Terakki’yi yolsuzlukları ve baskılarından dolayı hicvetmekten dahi geri durmamıştır. Ama gerisi hayal kırıklığı!

Yakup Kadri, anılarında önce Yahya Kemal ve Rıza Tevfik’le, Tevfik Fikret’i Âşiyan’da ziyaretlerini anlatıyor. Ziyarette genelde şiirin teknik konularından bahsediyorlar. Karaosmanoğlu, ayrıca Fikret’le Hüseyin Cahit arasındaki küskünlüğe, hatta nefrete temas ediyor. Yazarın verdiği bilgilere göre bunun sebebi, Hüseyin Cahit’in bir zamanlar çok yakın arkadaşı olan Fikret’i aldatması, beraber kurdukları “Tanin” gazetesinden ayağını kaydırması ve gazeteyi İttihat ve Terakki’nin yayın organı hâline getirmesidir. Fikret bu kızgınlıkla Hüseyin Cahit’e, “Hüseyin Fâsit”,........

© Karar