menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

ADAY ADAYI NASIL OLUNUR, NASIL ADAYLAŞILIR?

12 0
23.07.2026

Türkiye'de yaklaşık 65 milyon seçmen ve 17 milyon siyasi parti üyesi bulunuyor. Buna rağmen, toplumun büyük bir kısmının aday adaylığı sürecinin nasıl işlediği, adayların hangi yöntemlerle belirlendiği konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığını gözlemliyorum. Bu yazıyı kaleme almaktaki amacım da tam olarak budur.

Anlatacaklarım bir tarafı övmek ya da eleştirmek amacı taşımıyor. Aktardığım değerlendirmeler, 2014-2026 yılları arasında bizzat yaşadığım ve gözlemlediğim süreçlere dayanmaktadır. Farklı dönemlerde görev yapan yönetimlerin uygulamalarını kapsadığı için kişilere değil, sisteme ilişkin bir durum tespitidir.

Siyasette bazı insanlar her göreve talip olur; bazıları ise onları sürekli eleştirir. Ben aday olmaktan çekinmeyenlerden biriyim. Çünkü aday olmak yalnızca bir makam istemek değildir; bilgi, cesaret, tahammül, dayanıklılık ve özgüven gerektirir. Hiç aday olmamış kişiler kaybetmenin ne kadar ağır bir duygu olduğunu çoğu zaman bilemediğinden empati yapamaz ve eleştiri kolaycılığını seçer.

Belediye Meclis Üyeliği Süreci

Belediye meclis üyeliği aday adaylığı başvuruları ilçe başkanlıklarına yapılır. Parti Meclisinin belirlediği başvuru ücreti yatırılır, dosya alınır ve istenen belgeler tamamlandıktan sonra ilçe sekreterliğine teslim edilir.

2014 yılında teslim ettiğim dosyada şu soru yer alıyordu:

"İlçenizde gördüğünüz sorunlar ve bunlara ilişkin çözüm önerileriniz nelerdir?"

Bu soru aslında siyasetin özünü ve önemini anlatıyordu. Çünkü sorun görmeyen bir kişinin çözüm üretme iddiası da olamaz.

Yıllar sonra ilçe eğitim sekreteri olarak aynı dosyaları inceleme fırsatı bulduğumda ilginç bir tabloyla karşılaştım. 87 aday adayından yalnızca 7'si bu soruyu cevaplamıştı. Buna rağmen eksik dosyaların tamamı kabul edilmişti. İşte liyakat tam da burada başlıyor.

Liyakat; sadece güzel bir kavram değil, görevi hakkıyla yapmak, eksikleri görmek ve gereğini yerine getirmektir. Eksik dosyalar tamamlatılmadan kabul edilmemeliydi.

Adaylar Nasıl Belirleniyor?

Yazılı kurallar başvuru sürecini düzenlese de adayların hangi ölçütlere göre belirlendiği konusunda aynı netliği görmek mümkün değil.

Benim gözlemlediğim dönemlerde aday adaylarıyla kapsamlı mülakatlar yapılmadı. İlçe yöneticilerinin önemli bir bölümü aday adaylarını tanımıyordu; aday adaylarının da önemli kısmı yöneticileri tanımıyordu.

Sonrasında belediye başkan adayının belirlenmesiyle birlikte meclis üyeleri de çeşitli değerlendirmeler sonucunda belirlendi. Ancak hangi kriterlerin esas alındığı çoğu zaman açıklanmadı.

Bunun en dikkat çekici örneklerinden biri, Doğu Anadolu Bölgesi'nde belediye başkan aday adayı olan bir kişinin o ilde aday olamayınca, genel merkez kararıyla Ege........

© Karadeniz'de sonnokta