Onze economie moet weer middel worden in plaats van doel

Maatschappelijk werker

Beeld: Google Streetview

Na twee dagen Lille reisde ik deze week samen met mijn vrouw terug naar Tilburg. Met de trein, wat een fijne ervaring was, zeker toen we een paar files rond Brussel en Antwerpen passeerden. Een paar keer kwamen we langs het spoor een autogarage met de naam Van Mossel tegen. Ik wist dat dit bedrijf Nederland had veroverd, maar nu ook België en Frankrijk, dat was me minder bekend. De geschiedenis van dit van oorsprong Tilburgs autobedrijf laat precies de ontwikkeling van onze neoliberale economie zien vanaf het einde van WOII tot nu. Hoe deze imperialistische economie van middel tot doel is geworden in onze samenleving en hoezeer we daar nu collectief in gevangen zitten.

Ben van Mossel begon zijn autobedrijf in 1948 in Tilburg. Hij startte als kleine autohandelaar. Nederland zat nog in de wederopbouw, auto’s waren schaars. Aanvankelijk ging het vooral om gebruikte auto’s en onderhoud. In de jaren daarna groeide dit typische familiebedrijf langzaam en lokaal. In die tijd bestond de autowereld uit veel kleine, zelfstandige dealers. In de jaren 60-90 groeide het bedrijf uit tot een officiële dealer, onder andere van de Volkswagen-groep. De focus lag op betrouwbaarheid, onderhoud en klantenrelaties. Uitbreidingen vonden daarna plaats naar meerdere merken en een grotere showroomstructuur. De echte economische transformatie kwam toen Eric Berkhof aan het roer kwam. Wat veranderde was een agressieve groeistrategie, professionalisering en focus op schaalvergroting. Dat begon met een dealer per (grote) stad, maar daarna begon Van Mossel ook andere dealers over te nemen. Een ontwikkeling die volgens mij herkenbaar is in vele andere branches.

Deze snelle groei werd ook gestimuleerd door de auto-industrie zelf. Zij wilden minder dealers, grotere dealerorganisaties en sterkere financiële partners. Precies hetzelfde neoliberale principe heb ik zien gebeuren in de WMO-zorg binnen de gemeente waar ik werk. Hierdoor kregen kleine dealers het moeilijk. Grote groepen konden makkelijker investeren en Van Mossel vulde dat gat. Vanaf 2000 tot heden vond er een overnamegolf plaats door wat inmiddels heet de Van Mossel Automotive Group met Berkhof als CEO. Honderden bedrijven van verschillende automerken werden opgekocht en er werd uitgebreid naar België, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk etc. Ook de........

© Joop