AI is geen koffiezetapparaat

Existentieel journalist

De discussie over AI in Nederland is gevangen in drie blinde vlekken over de relatie tussen mens en technologie. Daardoor kunnen we het broodnodige gesprek over hoe we de goede kanten van AI versterken en de schaduwzijden minimaliseren, niet voeren. Terwijl we in cirkels ronddraaien gaat de ontwikkeling van AI ongestoord door. Het onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer waaruit blijkt dat in meer dan de helft van de Nederlandse Kamerdebatten AI-teksten te horen waren laat zien wat deze blinde vlekken zijn.

Het artikel laat in de eerste plaats zien dat we achterlopen op technologische ontwikkelingen. In het debat over AI lijkt het soms alsof we te maken hebben met een ontwikkeling die er nog aan komt en waarvan we kunnen kiezen hoe we ermee omgaan. Maar AI doordrenkt, net als PFAS, de maatschappij al. Als we dit hadden willen voorkomen hadden we eerder moeten ingrijpen.

Wat mij betreft is Bernard Stieglers Technics and Time een van de belangrijkste filosofische werken van deze tijd. Stiegler schreef dat techniek sneller evolueert dan de maatschappij. Techniek gooit innovaties over de schutting. Deze innovaties creëren een nieuwe situatie voor de maatschappij — in dit geval volksvertegenwoordigers die AI-teksten uitspreken. Maar we lopen altijd achter. Politiek en wetgeving zijn traag, terwijl de technologische realiteit die ze moet socialiseren steeds sneller verandert. Daarom is een van de grootste uitdagingen hoe we als maatschappij sneller kunnen reflecteren op AI en andere technologische ontwikkelingen.

Wat verder opvalt in het artikel is het contrast tussen wat experts zeggen en wat Kamerleden zelf zeggen. “Dit raakt aan de kern van onze democratie,” zegt een van de experts die in het artikel van De Groene Amsterdammer wordt aangehaald. En dat klopt, want als we inzoomen zien we dat de vorm van de tekst verandert, de retorica en daarmee de overtuigingskracht. De AI-bijdragen bevatten bijvoorbeeld tweemaal zoveel “negatieve parallellismen”, dat........

© Joop