​Modern çalışma hayatı; hızlı değişimler, yüksek rekabet ve sürekli yenilenen performans hedefleriyle şekillenmektedir. Bu dinamik yapı içerisinde farklı fikirlerin ortaya konması, kurumsal gelişim ve inovasyon için elzemdir. Ancak her muhalefet biçimi kuruma veya bireye katkı sağlamaz. Yapıcı muhalefet (constructive dissent), organizasyonların hataları görmesine ve süreçleri iyileştirmesine zemin hazırlarken; yıkıcı muhalefet (destructive dissent), motivasyonu düşüren, güven ortamını zedeleyen ve kurumsal aidiyeti eriten toksik bir süreçtir (Kassing, 1998).

​Yıkıcı muhalefet; çözüm üretme amacı taşımayan, kişisel odaklı, pasif-agresif veya doğrudan saldırgan tutumlarla kendini gösterir. İş yerinde dedikodu yaymak, alınan kararları mantıklı bir gerekçe sunmaksızın sabote etmek, ekip üyelerinin yetkinliklerini sürekli sorgulamak ve kurumsal iklimi zehirlemek bu davranışın tipik örnekleridir. Yapılan araştırmalar, toksik çalışan davranışlarının ve yıkıcı muhalefetin çalışanlarda tükenmişlik (burnout), iş tatminsizliği ve yüksek iş gücü devrine yol açtığını göstermektedir (Tepper, 2000).

​Peki, hem bireysel psikolojik dengemizi korumak hem de kurumsal verimliliği sürdürmek adına iş yerindeki yıkıcı muhalefet ile nasıl başa çıkabiliriz?

Aşağıda, klinik psikoloji ve kurumsal danışmanlık pratiğinde sıklıkla uyguladığımız, bilimsel temellere dayanan 10 etkili strateji yer almaktadır.

​İş Yerinde Yıkıcı Muhalefetle Başa Çıkmanın 10 Yolu

​1. Yapıcı ve Yıkıcı Muhalefet Ayrımını Netleştirin

​Başa çıkma sürecinin ilk adımı, karşı karşıya kalınan davranışın niteliğini doğru teşhis etmektir. Yapıcı muhalefet, işin niteliğini ve süreçleri geliştirmeyi hedefler; nesnel verilere dayanır. Yıkıcı muhalefet ise süreçten ziyade şahıslara odaklanır, genellemeler yapar ve "Biz asla başaramayız", "Bu fikir zaten saçmalıktan ibaret" gibi engelleyici bir dil kullanır. Davranışın ardındaki niyeti ve üslubu analiz etmek, gereksiz duygusal tepkiler vermenizi engeller (Kassing, 2002).

​2. Duygusal Tepki Vermekten Kaçının, Duygu-Düşünce Ayrımını Yapın

​Yıkıcı muhalefet sergileyen bireyler, genellikle muhataplarını savunma pozisyonuna çekmek veya duygusal bir patlama yaşatmak ister. Bu tür durumlarda Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ilkelerinden yararlanarak olay ile duygu arasına bir mesafe koymak şarttır. Bireysel olarak "PsikoMat" yaklaşımını uygulayarak, karşı tarafın yıkıcı söylemlerini kişisel bir saldırı olarak değil, onun kendi içsel kaygılarının ve yetersizlik hislerinin bir dışa vurumu olarak değerlendirin. Sakin kalmak, durumu kontrol altında tutmanızı sağlar.

​3. Niyet Analizi Yerine Veri ve Kanıtlara Odaklanın

​Yıkıcı muhalefetle mücadele........

© İstiklal