menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Antalya'dan Dünyaya: Türkiye'nin İklim Sınavı

18 0
11.11.2026

Dünyanın gözü Antalya'da. Önceki COP zirvelerinde alınan kararların uygulamaya dönüşmekte zorlandığı bir dönemde Türkiye, iklim diplomasisinin merkezine yerleşti. Şimdi mesele yalnızca dünyayı ağırlamak değil, dünyanın geleceğinde söz sahibi olmak.

Bazı uluslararası organizasyonlar vardır; düzenlendikleri ülkenin sınırlarını aşar, o ülkenin dünya siyasetindeki yerini yeniden tartışmaya açar. Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı, yani COP31, Türkiye açısından böyle bir fırsatın çok ötesinde, ciddi bir diplomatik ve stratejik sınav niteliği taşıyor.

Bugün Antalya'da yalnızca bir iklim konferansı düzenlenmiyor. Dünyanın geleceğine ilişkin enerji, ekonomi, güvenlik, tarım, su kaynakları ve uluslararası güç dengelerinin aynı masada tartışıldığı büyük bir diplomasi sahnesi kuruluyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde 11-12 Kasım'da gerçekleştirilen Dünya Liderleri Zirvesi, bu sahnenin siyasi ağırlığını daha da artırıyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen gibi isimlerin Antalya'da bulunması, Türkiye'nin uluslararası görünürlüğü açısından önemli. Ancak bu tablonun bir de gerçekçi biçimde okunması gereken tarafı var. ABD, Çin ve Hindistan gibi büyük emisyon üreticilerinin devlet başkanlarının zirvede bulunmaması, bazı Avrupa ve G7 liderlerinin de en üst düzeyde temsil edilmemesi, iklim diplomasisinin hâlâ ulusal çıkarlar ve siyasi tercihler arasında sıkıştığını gösteriyor.

Yine de Antalya'nın dünya gündemindeki yeri küçümsenemez. Çünkü Türkiye, bugün iklim krizinin yalnızca bilimsel boyutunun değil, ekonomik ve siyasi sonuçlarının da tartışıldığı uluslararası bir platforma ev sahipliği yapıyor.

Önceki zirveler dünyayı değiştirdi, fakat verilen sözler dünyayı kurtarmaya yetmedi

COP süreçlerinin geçmişine baktığımızda önemli bir çelişkiyle karşılaşıyoruz. Her zirve yeni bir umut, yeni bir hedef ve yeni bir diplomatik uzlaşma üretti. Fakat bu kararların günlük hayata, üretime, enerji politikalarına ve çevresel iyileşmeye yansıması aynı hızda gerçekleşmedi.

2015'teki Paris İklim Anlaşması, insanlığın iklim değişikliğiyle mücadelede ortak bir hedef etrafında buluşması bakımından tarihî bir dönüm noktasıydı. Glasgow'da 2021'de kömürün azaltılmasına yönelik ilk açık COP kararlarından biri alındı. 2022'de Şarm eş-Şeyh'te iklim değişikliğinin yol açtığı kayıp ve zararlar için fon kurulması konusunda önemli bir uzlaşmaya varıldı. 2023'te Dubai'deki COP28'de ise fosil yakıtlardan uzaklaşma yönünde tarihî bir ifade sonuç metnine girdi. Bakü'deki COP29'da gelişmekte olan ülkeler için 2035'e kadar yıllık 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefi kabul edildi.

Bunların hiçbiri önemsiz değildi. Aksine, bugünkü iklim siyasetinin temel taşları bu zirvelerde döşendi.

Ancak asıl sorun, kararların uygulanmasında ortaya çıktı. Paris'te verilen 1,5 derece hedefi, Glasgow'da yapılan çağrılar, Dubai'de ortaya konulan fosil yakıt dönüşümü ve Bakü'de açıklanan finansman hedefleri, dünyanın gerçek emisyon eğilimini henüz istenen noktaya taşıyamadı.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın 2025 Emisyon Açığı Raporu, mevcut politikalarla küresel ısınmanın yüzyıl sonunda yaklaşık 2,8 dereceye ulaşabileceğine işaret ediyor.

İşte Antalya'yı önemli kılan nokta da burada başlıyor. Türkiye, daha önce alınmış kararların tekrar konuşulduğu bir toplantıya değil, artık vaatlerin uygulamaya........

© İstiklal