İkinci Dünya Savaşında Kaşkay Türkleri: Zagros Dağlarında Bir İstiklâl Destanı
Tarih, bazen büyük orduların kazandığı savaşları yazar; bazen de sayıca az ama iradesi büyük milletlerin destanlarını…
İkinci Dünya Savaşı yıllarında, dünyanın gözü Avrupa cephelerine çevrilmişken, İran’ın güneyindeki Zagros dağlarında bir başka mücadele yaşanıyordu. Bu mücadele, ne Berlin’in ne Londra’nın ne de Moskova’nın planlarında tam olarak hesap edilmişti.
Çünkü orada Kaşkay Türkleri vardı.
Ve Kaşkaylar, yurtlarına uzanan her ele karşı koymayı tarih boyunca bir namus meselesi saymışlardı.
Birinci Dünya Savaşı’nda İngilizlere geçit vermeyen Kaşkaylar, aradan yirmi yıl geçmeden yeniden aynı tehditle karşı karşıya kaldılar.
Bu kez sahne İkinci Dünya Savaşı idi.
İngiltere, Sovyetler Birliği ile birlikte İran üzerinde nüfuz kurmak istiyor; petrol yollarını, demiryollarını ve stratejik geçitleri denetim altına almaya çalışıyordu. Tahran’daki Pehlevî yönetimi ise büyük güçlerin baskısı altında kendi halkına karşı daha sert bir tutum takınıyordu.
İşte bu ortamda Kaşkayların yaylakları da hedef hâline geldi.
İngilizler, Zagros hattındaki stratejik geçitleri ve demiryollarını serbestçe kullanabilmek için Kaşkay yaylalarına çıkışı yasaklattılar.
Bu, yalnız bir idarî karar değildi.
Bu, Kaşkayların hayat damarını kesmek demekti.
Çünkü yaylak, Kaşkay için sadece mera değildir; vatandır.
Kaşkaylar buna boyun eğmedi.
Bu sırada sürgünden dönen büyük lider Savletü’d-Devle’nin oğlu Nasır Han, Kaşkayların başına geçmişti. Babasından devraldığı mücadele mirasını sürdürmekte........
