28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail saldırıları tüm dünyayı büyük bir ekonomik ve jeopolitik krize sürükledi. ABD’de hızla yükselen benzin fiyatları, Avrupa’nın enerji kaygıları ve Asya ülkelerinin büyüyen tedirginliği, savaşın maliyetini Washington’ın hesaplarının ötesine taşıdı. Hürmüz’de yaşanan kriz, bölgesel bir askeri gerilimin ötesine geçerek küresel ekonomi üzerinde baskı yaratan stratejik bir kırılmaya dönüştü. 

JPMorgan ve Goldman Sachs gibi büyük finans kuruluşları, boğazdaki uzun süreli bir kapanmanın petrol fiyatlarını 120-150 dolar bandına taşıyabileceği uyarısında bulunuyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, yalnızca enerji piyasalarını değil küresel büyüme beklentilerini de doğrudan etkiliyor. Ekonomistler petrolün varil fiyatının 100 dolar civarında kalması ve finansal koşulların daha da sıkılaşması halinde küresel ekonominin ancak yüzde 2,5 büyüyebileceğini belirtiyor. 

Washington sahada istediğini alamıyor 

Savaşın geldiği nokta, Trump yönetiminin hesaplarının tersine döndüğünü gösteriyor. ABD ve İsrail’in haftalar süren yoğun saldırıları İran’ın askeri kapasitesini çökertemedi. The New York Times’ta yer alan Amerikan istihbarat değerlendirmelerine göre İran, savaş öncesindeki füze stokunun yaklaşık yüzde 70’ini korudu. Haberde ayrıca mobil füze rampalarının yaklaşık yüzde 60’ının hala çalışabilir durumda olduğu ve yeraltındaki füze tesislerinin büyük bölümünün operasyon kapasitesini sürdürdüğü belirtiliyor.

İran’ın Körfez’deki ABD üslerine yönelik saldırıları, Washington’ın bölgedeki askeri kırılganlığını açığa çıkardı. Reuters’ın aktardığı ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı verilerine göre savaşın ilk aylarında 13 ABD askeri öldü, 300’den fazla asker yaralandı. Yaralanmalar Kuveyt, Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan, BAE ve Irak’taki üslerde meydana geldi. Washington Post’un uydu görüntülerine dayandırdığı analizler, Körfez’deki ABD üslerinde yüzlerce askeri yapı ve ekipmanın hasar gördüğünü ortaya koydu. İran saldırıları sırasında, bazı MQ-9 Reaper drone’larının imha edildiği ve kimi üslerin operasyon kapasitesinin ciddi biçimde etkilendiği belirtiliyor.

Müzakere masasında çözülemeyen kriz

Washington ile Tahran arasındaki dolaylı mesaj trafiği sürse de iki tarafın kamuoyuna sunduğu tablo birbirinden tamamen farklı. Beyaz Saray, özellikle ABD kamuoyuna “anlaşma yakın” görüntüsü vermeye çalışırken, İran yönetimi Washington’ın açıkladığı şartların sahada veya müzakere masasında karşılığı olmadığını vurguluyor.

ABD........

© İlke TV