NATO’nun savaş bütçesi, fosil yakıt düzeni
Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ağırlık merkezi Donald Trump’ın yıllardır ısrarla dayattığı savunma harcaması hedefiydi: NATO üyelerinin gayrisafi yurtiçi hasılalarının yüzde 5’ini savunma ve güvenlik harcamalarına ayırması. Bu oran, teknik bir bütçe hedefi gibi sunuluyor. Oysa yüzde 5, devletlerin toplumsal kaynaklarını savaş ekonomisine bağlayan yeni bir siyasal eşik anlamına geliyor. NATO’nun 2025 Lahey Zirvesi’nde kabul ettiği plana göre üyeler 2035’e kadar GSYH’nin yüzde 5’ini savunmaya ayıracak; bunun yüzde 3,5’i doğrudan askeri harcamalara, yüzde 1,5’i ise altyapı, siber güvenlik, lojistik, tedarik zinciri ve benzeri “savunma ve güvenlikle ilişkili” alanlara gidecek. Trump, Ankara’ya bu hedefin muhasebecisi gibi geldi. NATO’nun geleceğini, müttefiklerin ne kadar silah aldığına, ne kadar savunma sanayii yatırımı yaptığına, ne kadar askeri altyapı kurduğuna bağladı. AP’nin aktardığına göre Trump’ın Ankara’daki temel amacı, geçen yıl kabul ettirdiği yüzde 5 taahhüdünün uygulanmasını zorlamaktı. Bu yüzden zirvede verilen “birlik” görüntüsünün altında çok daha çıplak bir pazarlık vardı: Daha fazla silah alın, daha fazla üretin, daha fazla harcayın, aksi halde güvenlik şemsiyesinin altında kalmanız garanti değil. Bu, NATO’nun Trump’la birlikte icat ettiği bir yönelim değil; fakat Trump bu yönetimi hızlandırdı ve açık bir haraç mantığına çevirdi. Güvenlik, müttefiklik, ortak savunma gibi kavramlar, savunma sanayii siparişleriyle ölçülen bir sadakat testine dönüştü. Böylece NATO, savaş tehdidine karşı korunma iddiasını, bizzat savaş ekonomisini büyüterek cevaplıyor. Türkiye açısından tablo daha da çarpıcı. Erdoğan, Ankara Zirvesi’nde müttefiklerden savunma sanayii kısıtlamalarının kaldırılmasını isterken Türkiye’nin yüzde 5 hedefi doğrultusunda ilerlediğini ve “Çelik Kubbe” hava savunma projesi için 24 milyar dolarlık ek kaynak ayrıldığını açıkladı. Ekonomik kriz, derinleşen yoksulluk, deprem sonrası hâlâ çözülemeyen barınma sorunu, tarımın çöküşü ve kamusal hizmetlerin erimesi ortadayken savaş teknolojilerine ayrılan bu kaynak, bütçenin teknik değil sınıfsal bir belge olduğunu bir kez daha gösteriyor. Yüzde 5 hedefinin ekolojik anlamı da burada başlıyor. Askeri harcama yalnızca........
