Türkiye’de iş kazası ve meslek hastalığı yıllık istatistikleri, Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) web sayfasında duyuruluyor. Birkaç gün önce 2025 yılı istatistikleri kurumun web sayfasında duyuruldu.

Ülkemiz mevzuatına göre 4.a, 4b, 4c statüsünde sigortalılık söz konusu. Özetle, işçi statüsünde çalışanları 4.a, kendi nam ve hesabına çalışanları 4b, memur-sözleşmeli personel olarak çalışanları 4c’li olarak söyleyebiliriz.

Nedenleri bilinen, olması öngörülebilen, yinelenen, önlenebilir olaylara kaza diyemeyiz. Ülkemizde iş kazası olarak ifade edilen olayların tamamına yakını nedenleri bilinen, olması beklenen, yinelenen, önlenebilir olaylardır. Bunlara olsa, olsa iş cinayeti/işveren cinayeti diyebiliriz. Bu yazıda iş kazası kavramı. SGK istatistiklerini açıklamadaki dili de anlatmak için kullanılmaktadır.

SGK 4.a ve 4b statüsündeki sigortalılara ilişkin istatistikleri açıklıyor. Buna göre 2025 yılında 4.a kapsamındaki sigortalılardan 766.039 4b kapsamındaki sigortalılardan 586 sigortalı olmak üzere toplam 766.625 sigortalı, iş kazası geçirdi. Bu kazalarda 4a kapsamında 1.931 (1.864 erkek, 67kadın) ve 4b kapsamında 13 sigortalı olmak üzere 1.944 sigortalı hayatını kaybetti. 168.607 işçi 5 gün veya daha üzerinde iş göremez hale geldi Açıklamaya göre 4a kapsamında çalışanlardan 916 sigortalı meslek hastalığına yakalanırken, 4b kapsamında çalışanlardan meslek hastalığına yakalanan olmadı. SGK istatistiğine göre, meslek hastalıkları sonucu hayatını kaybeden işçi olmadı.

4a istatistiklerinin de problemli olduğu düşünülmekle birlikte, 4b istatistiklerinin gerçeği daha az yansıttığı düşüncesiyle, bu yazıda yalnızca 4.a statüsünde çalışanlara ilişkin bilgilendirme, değerlendirme yapılacaktır.

2025 yılında da en çok ölüm inşaatlarda meydana geldi SGK istatistiklerine göre yıllardır olduğu gibi, 2025 yılında da iş kazası sonucu ölüm, en çok inşaat işlerinde yaşandı ve inşaat işyerlerinde gerçekleşen 81.977 iş kazasında 586 işçi (2025 yılında iş kazası sonucu hayatını kaybeden 4a statüsündekilerin 0,14’ü) hayatını kaybetti.

2025 yılında toplam 2.126.760 işçinin çalıştığı inşaat işlerinde,81.977 iş kazası oldu ve inşaat işlerinde çalışan her 100 işçiden 3,86’sı iş kazası geçirdi. İnşaat işlerinde çalışan her 100.000 işçiden 27,51’i iş kazalarında can verdi.

SGK İstatistiklerinde inşaat işleri; “ikamet amaçlı olan ve ikamet amaçlı olmayan binaların inşaatı”, “bina dışı yapıların inşaatı”, “özel inşaat faaliyetleri” olarak gruplandırılmaktadır. 586 ölüm, bu gruplandırmada yer alan işyerlerinde meydana gelmiştir. Bunun dışında “binalar ile ilgili hizmetler ve çevre düzenlemesi faaliyetlerinde” de 40 işçi hayatını kaybetti.

SGK açıklamalarında ölümler yüksekten düşme şeklinde mi oldu, kazı göçmesi vb. mi oldu, iş makinasının ezmesi sonucu mu oldu gibi alt kırılım verilmemektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı web sitesi “ Güvenli İnşaat” bölümünde 2024 yılındaki yapı işlerinde meydana gelen kazaların X,1’inin, ölümlerin c’ünün “bina inşaatlarında ( ikamet amaçlı olan ya da olmayan binaların inşaatı)”, kazaların 0’1’i, ölümlerin %’inin “bina dışı yapıların inşaatında- Karayolları- otoyollar- demiryolları,-Metro- tünel – köprü vb inşaatı”, Kazaların ,8’i, ölümlerin ’ünün “ “özel inşaat faaliyetlerinde (–Elektrik- sıhhi tesisat- klima- Asansör yapımı- Yalıtım vb)” olduğu bilgisi yer almaktadır.

Güvenli inşaat sitesinde yer alan başka bir bilgiye göre, inşaat işlerindeki iş kazalarının %’i düşme şeklinde meydana gelmektedir. Ölümlü iş kazalarının ise; A,7’inin yüksekten düşme kazaları, ,35’’inin sağlık sorunları, ,98’inin araç ve iş makinası........

© İlke TV