Kurumların sadece sistemsel işlevleri yoktur. Aynı zamanda kültürel ve sosyolojik fonksiyonları vardır. Bu fonksiyonlar iç ve dış ilişkisellik bağlamındadır. Yani kurumlar, toplumdan beslenen ve toplumu besleyen yapılardır.

Ama biz bunu çoğu zaman unutuyoruz.

Kurduğumuz, sahibi olduğumuz ya da içinde yer alarak çalıştığımız kurumların, aslında ortak amaç çerçevesinde bir araya gelmiş topluluklar olduğunu göremiyoruz. Tüzel kişilik bir bütündür; ama bu bütünü oluşturan parçaların teşkilatlanma ve örgütlenmeden meydana geldiğini fark etmemek, kurumun katmanlarını görmemektir. Bu körlük, tüm kurumlarda gözlemlenir. Sosyal yapı olmaları gereği özellikle en çok da sivil toplum kuruluşlarında, sosyal girişimlerde ve sosyal kooperatiflerde çok daha belirgin biçimde kendini gösteriyor.

Çünkü yüzeysel yaklaşım ve kalıplarla hareket ediliyor. Teşkilatlanma ile örgütlenmeyi birbirine karıştırıyoruz.

Teşkilatlanma, kurumsal yapının kurulmasıdır. Bitiş noktası vardır. Organogram çizildi, görevler dağıtıldı, birimler oluşturuldu — teşkilat kuruldu. Yukarıdan aşağıya biçim verme eylemidir; yapıyı, hiyerarşiyi, resmi düzeni anlatır. Statiktir. Bir şeyin biçim almasıdır.

Örgütlenme ise bambaşka bir şeydir. Aşağıdan yukarıya birleşme eylemidir. Aktörlerin bir araya gelmesini, ilişkilerin ve değerlerin filizlenmesini anlatır. Bir şeyin oluşum sürecini gösterir — statik değil, dinamiktir. Taban hareketidir. Ve en önemlisi: ruhun doğduğu yerdir.

Bu ayrım iki kavramla çerçevelenir. Vergemeinschaftung (topluluklaşma/cemaat birliği) — ortak duygu ve aidiyet üzerine kurulan birlik. Vergesellschaftung (toplumsallaşma/cemiyet birliği)— rasyonel amaç ve çıkar üzerine kurulan birlik. Birincisi örgütlenmenin, ikincisi teşkilatlanmanın ruhunu taşır. (Weber, Ekonomi ve Toplum — Economy and Society)

Değerler, kimlik, kolektif irade — bunlar insanlar bir araya geldiğinde, yani örgütlenme sürecinde........

© Hürses