Bir insanı doğru davranmaya iten şey nedir?

İçinde yetiştiği kültür mü?

Kurumunun etik yönergesi mi?

Yoksa kimsenin görmediği anda bile yanlış yapmasına engel olan vicdanı mı?

Belki de etik üzerine en temel soru budur.

Günümüzde etik denildiğinde çoğu zaman akla mevzuat kitapları, kurumların hazırladığı davranış kuralları ya da imzalatılan etik taahhütnameleri geliyor.

Oysa etik, imza atılan bir metin değildir; karaktere işleyen bir yaşam biçimidir.

Kanunlar bize neyin suç olduğunu söyler. Etik ise neyin doğru olduğunu sorgulatır.

İkisi aynı şey değildir.

Çünkü her yasal olan, her zaman ahlaki ya da etik olmayabilir.

Tarih bunun örnekleriyle doludur. Birçok dönemde hukuka uygun görülen uygulamalar, yıllar sonra insanlık vicdanında mahkûm edilmiştir. Demek ki hukuk, etiğin tabanı olabilir; ama zirvesi değildir.

Kültür, kuşkusuz etik davranışın önemli kaynaklarından biridir.

Saygıyı, paylaşmayı, dayanışmayı ve birlikte yaşamayı aileden, çevreden ve toplumdan öğreniriz. Ancak kültür de tek başına yeterli değildir. Çünkü her toplumun doğruları farklı olabilir.

Bir yerde normal kabul edilen davranış, başka bir toplumda etik dışı görülebilir. Eğer etik yalnızca kültür olsaydı, evrensel insan haklarından söz etmek mümkün olmazdı.

Ya kurumların hazırladığı etik kurallar?

Onlar gereklidir; hatta vazgeçilmezdir.

Özellikle kamu yönetiminde, sivil toplum kurumlarında, akademide, sağlıkta, medyada, iş ve meslek dünyasında etik ilkeler ortak bir standart oluşturur.

Ancak etik, yalnızca kurallara........

© Hürses