menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Özgürlük, Cinsellik ve Toplumsal Süreklilik: Negatif Özgürlük Perspektifinden Bir Değerlendirme

39 0
06.11.2026

Bu makale, cinsellik ve özgürlük tartışmalarını negatif özgürlük perspektifinden incelemektedir. Temel iddia, özgürlüğün insan-insan ilişkisine dair bir değer olduğu ve sınırsız serbestlik anlamına gelmediğidir. Makale, rızanın cinsellik alanında zorunlu fakat her durumda tek başına yeterli olmayan bir ölçüt olduğunu savunmakta; çocuk istismarı ve ensest örneklerini özgürlüğün sınırlarını göstermek bakımından ele almaktadır. Eşcinsel bireylerin hukukî-siyasî eşitliği kabul edilirken, hukukî eşitlik ile toplumsal saygının devlet eliyle üretilmesi arasında ayrım yapılmaktadır. Çalışma, devletin dil, kültür, sembol ve gündelik davranış alanında hakem hâline gelmesinin özgürlük alanını daraltacağını ileri sürmektedir. Son olarak aile, demografik yenilenme ve toplumsal süreklilik, özgürlüğün üzerinde yükseldiği kurumsal zemin olarak tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: negatif özgürlük; cinsellik; rıza; zarar ilkesi; devlet müdahalesi; kültürel çoğulculuk; toplumsal süreklilik.

This article examines sexuality and liberty from the perspective of negative liberty. Its central claim is that liberty concerns relations among human beings and should not be confused with unlimited permissiveness. It argues that consent is indispensable in sexual ethics but is not always sufficient as an independent criterion; the cases of child sexual abuse and incest reveal the limits of a purely consent-based approach. The article affirms the legal and political equality of homosexual individuals while distinguishing such equality from state-sponsored cultural approval. It warns that when the state becomes an arbiter of language, culture, symbols, and everyday conduct, liberty is likely to shrink. Finally, family, demographic renewal, and social continuity are discussed as institutional conditions on which liberty itself depends.

Keywords: negative liberty; sexuality; consent; harm principle; state intervention; cultural pluralism; social continuity.

Giriş: Özgürlük, Cinsellik ve Kavramsal Netlik

Özgürlük modern siyasî düşüncenin tam merkezinde duran bir kavramdır. Ne var ki merkezî bir kavram olması, onun her zaman berrak biçimde anlaşıldığı anlamına gelmez. Özgürlük kelimesi hem günlük konuşmalarda hem de siyasî tartışmalarda neredeyse her kişi ve eğilim tarafından “iyi” olduğuna inanılan her şeyi anlatmak ve vasıflandırmak için kullanılmaktadır. Bu kullanım, özgürlüğün değerini artırmaz; çoğu zaman onu belirsizleştirir. Çünkü özgürlüğü “istediğini yapmak”, “sınırsız serbestlik” veya “tam bağımsızlık” şeklinde tarif etmeye başladığımız anda, kavram doğa yasalarıyla, biyolojik sınırlılıklarla ve hayatın zorunluluklarıyla karışır. Oysa özgürlüğü doğru konuşabilmek için önce onun hangi alana ait olduğunu tespit etmek gerekir: özgürlük esas itibarıyla insan-insan ilişkisine dair bir durumdur.

Bir insanın yerçekimine tabi olması özgürlük ihlali değildir. İnsan bedeninin yaşlanması, hastalanması veya yorulması özgürlüğün kaybı olarak görülemez. Bir insanın yüz metreyi iki saniyede koşamaması özgürlük meselesi değil, kapasite meselesidir. Benzer biçimde, bir insanın dinî inancı veya ahlaki değerleri gereği bazı davranışlardan kaçınması da doğrudan özgürlük kavramının konusu değildir; bu daha çok inanç, ahlak, benlik ve sorumluluk alanına aittir. Özgürlük, insanın tabiatla veya Tanrı’yla ilişkisini değil, başka insanlar ve insanî organizasyonlarla ilişkisini anlatır. Dolayısıyla özgür olan veya olmayan insan, başka insanlar tarafından keyfî biçimde engellenip engellenmediğine göre değerlendirilir.

Bu yaklaşım, modern özgürlük literatüründe negatif özgürlük olarak adlandırılan kavrayışla uyumludur. Berlin’in meşhur ayrımında negatif özgürlük, bireyin hangi alanda başkalarının müdahalesinden muaf olduğu sorusuna cevap verir; pozitif özgürlük ise bireyin kendi kendisinin efendisi olması, kendi amaçlarını gerçekleştirme kapasitesi veya kolektif bir özneye katılması gibi daha geniş ve çoğu zaman daha müdahaleci anlamlara açılır (Berlin, 1969: 118-172). Negatif özgürlük, kavramın daha sınırlı fakat daha emniyetli kullanımını sağlar. Hayek de özgürlüğü, bir kişinin başka insanların keyfî iradesine tabi olmaması olarak kavrar; onun için mesele, insanın her istediğini yapabilmesi değil, başka insanların keyfî zorlamasına maruz kalmamasıdır (Hayek, 1960: 11-21; Yayla, 2015; Yayla, 2021).

Bu makalenin amacı, negatif özgürlük anlayışını cinsellik, rıza, hukukî eşitlik, kültürel müdahale, devletçilik riski ve toplumsal süreklilik tartışmalarına uygulamaktır. Metnin ana fikirleri korunarak akademik biçimde ifade edilecek olursa, çalışma şu tezleri savunmaktadır: özgürlük sınırsız serbestlik değildir; cinsellik alanında rıza zorunlu fakat tek başına her şeyi meşrulaştıran bir ölçüt değildir; eşcinsel bireylerin hukukî-siyasî eşitliği korunmalıdır; buna karşılık devlet toplumsal saygı veya kültürel onay üreticisi hâline getirilmemelidir; insan türünün biyolojik verili zemini ve toplumun demografik sürekliliği özgürlük tartışmasının dışında tutulmamalıdır; devletin iyi niyetli kültürel müdahaleleri bile uzun vadede özgürlük alanını daraltabilir.

Makalenin katkısı, cinsellik tartışmasını ne salt ahlakçı-yasakçı bir çerçeveye ne de sınırsız bireysel tercihçiliğe indirgemesidir. Burada savunulan görüş, bireyin hukukî-siyasî eşitliğini ve özel hayat alanını korurken, özgür toplumun ancak sınırlı devlet, kültürel çoğulculuk, zarar-rahatsızlık ayrımı ve toplumsal süreklilik bilinciyle yaşayabileceği yönündedir. Bu nedenle çalışma, özgürlük ile sorumluluğu, rıza ile kurumsal sınırları, hukukî eşitlik ile kültürel tasvibi, bireysel tercih ile demografik ve kurumsal sürekliliği birlikte düşünmeye çalışmaktadır.

Yöntem bakımından çalışma ampirik bir saha araştırması değil, kavramsal ve normatif bir analizdir. Kavramsal analiz, özgürlük, rıza, zarar, rahatsızlık, devlet tarafsızlığı, kültürel hakemlik ve toplumsal süreklilik gibi kavramların birbirleriyle ilişkisini belirginleştirir. Normatif analiz ise hangi tür devlet müdahalesinin meşru, hangi tür müdahalenin özgürlük açısından sakıncalı olduğunu tartışır. Bu bağlamda Mill’in zarar ilkesi, Berlin ve Hayek’in negatif özgürlük anlayışları, Nozick’in haklar ve sınırlı devlet vurgusu, Oakeshott’ın rasyonalist siyaset eleştirisi ve Buchanan’ın anayasal sınır fikri çalışmanın teorik arka planını oluşturmaktadır (Buchanan, 1975; Mill, 1859/2003; Nozick, 1974: 26-35; Oakeshott, 1991).

Bu makalede kullanılan akademik dil, metnin ana fikirlerini yumuşatmak veya değiştirmek amacı taşımamaktadır. Amaç bu alandaki fikirleri daha sistematik, daha izlenebilir ve daha tartışılabilir hâle getirmektir. Akademik metin, iddiaların keskinliğini değil, gerekçelendirilme biçimini değiştirir. Bu nedenle burada özgürlük, cinsellik ve toplumsal süreklilik arasındaki ilişki, polemik üslubundan ziyade kavramsal ayrımlar ve kurumsal sonuçlar üzerinden ele alınmaktadır. Çalışma, hem özgürlükçü hem de toplumsal sürekliliğe duyarlı bir bakışın mümkün olduğunu göstermeye çalışmaktadır.

Bu bağlamda makale, iki uç tutumdan da uzak durur. Birinci uç tutum, cinsellik alanındaki her farklılığı ahlaki panik konusu yaparak devlet müdahalesini olağanlaştırır. İkinci uç tutum ise cinselliği yalnızca bireysel tercih ve rıza kavramına indirger; aile, çocuk, kuşak sürekliliği ve sivil toplum kurumlarını tartışmanın dışına iter. Bu iki uç tutum da eksiktir. Özgürlükçü tutum, yetişkin bireylerin özel alanını korurken, rıza dışı fiilleri, çocukların korunmasını, aile kurumunun önemini ve devletin kültürel alanda büyüme riskini birlikte ele almalıdır.

Bu makalenin bir başka amacı, özgürlük tartışmalarında kavramların ideolojik sloganlara dönüşmesini engellemektir. Özgürlük kelimesi bazen devletin müdahalesini artırmak için de kullanılabilmektedir. Bir grup, kendi hassasiyetini “özgürlük” adına koruma altına almak isterken, başka bireylerin konuşma ve yaşama alanını daraltabilir. Bu nedenle özgürlük dili kendi başına yeterli değildir; hangi özgürlüğün, kimin müdahalesine karşı, hangi sınırlarla savunulduğu açıkça belirtilmelidir. Negatif özgürlük yaklaşımı tam da bu açıklığı sağlar. O, devlete ve gruplara şu soruyu yöneltir: bireyin alanına müdahale etmek için gerçekten hak ihlaliyle ilgili zorunlu bir sebebiniz var mı?

1. Negatif Özgürlük, Zarar İlkesi ve Sorumluluk

Negatif özgürlük, bireyin alanına dışarıdan yapılan keyfî müdahalenin yokluğudur. Birey kendi değerlerini belirleyebiliyor, bu değerlere uygun tercihler yapabiliyor ve bu tercihlerin peşinden gidebiliyorsa özgürdür. Başka insanlar, gruplar veya devlet bireyin bu alanına gerekçesiz ve keyfî biçimde müdahale ettiğinde özgürlük azalır. Bu nedenle negatif özgürlük anlayışı devletin sınırlandırılması fikrini merkeze alır. Çünkü güç, doğası gereği genişleme eğilimindedir; müdahale imkânı bir kez meşrulaştığında, bu imkânın zamanla büyümesi kolaylaşır (Hayek, 1960: 11-21; Nozick, 1974: 26-35).

Özgürlük savunusunun ana damarı da burada yatar: müdahaleyi meşrulaştıran gerekçeleri sürekli çoğaltmak değil, müdahalenin sınırını ısrarla korumak. Özgürlüğün sınırları meselesi çoğu tartışmanın düğüm noktasıdır. Sık tekrar edilen “Ali’nin özgürlüğü Veli’nin özgürlüğünün başladığı yerde biter” sözü kaba ama öğretici bir formüldür. Bu söz, özgürlüğün simetrik olması gerektiğini anlatır. Bir grubun özgürlük alanı genişletilirken başka bir grubun gündelik hayat alanı daraltılıyorsa, burada özgürlük artmıyor; yeniden dağıtılıyor, hatta çoğu zaman azaltılıyor demektir.

Mill’in zarar ilkesi bu noktada klasik bir referans sağlar. Mill’e göre uygar bir toplumda birey üzerinde zor kullanmanın başlıca meşru gerekçesi, başkalarına verilecek zararı önlemektir (Mill, 1859/2003; Feinberg, 1984: 105-125). Bu ilke, modern liberal düşüncede tartışmalı olmakla beraber, özgürlükçü hukuk ve siyaset anlayışı için hâlâ güçlü bir başlangıç noktasıdır. Negatif özgürlük perspektifinde esas soru şudur: Bir müdahale başkasının hak alanını korumak için zorunlu mudur; yoksa birilerinin rahatsızlığını azaltmak, bir değer düzenini dayatmak veya bir kültürel tercihi hukukî zorlamaya dönüştürmek için mi yapılmaktadır?

Şiddeti, tehdidi, rıza dışı fiili ve zorlamayı engellemek özgürlüğün şartıdır. Çünkü bu tür eylemler başkasının bedenine, mülküne, iradesine veya hak alanına doğrudan müdahale eder. Buna karşılık beğeni, saygı, takdir veya kültürel onay üretmek için devleti devreye sokmak çoğu zaman özgürlüğü daraltır. Devletin görevi, insanların birbirlerini sevmelerini, takdir etmelerini veya onaylamalarını sağlamak değil, hak ihlallerini önlemektir. Raz’ın özerklik tartışması, bireyin anlamlı tercihler yapabilmesi için bir toplumsal çevreye ihtiyaç duyduğunu kabul eder; fakat bu kabul bile devletin her kültürel ihtilafı yönetmesi gerektiği sonucunu zorunlu olarak doğurmaz (Raz, 1986: 369-399).

Özgürlük tartışmalarında sık yapılan bir hata, zarar ile rahatsızlık kavramlarını birbirine karıştırmaktır. Zarar, başkasının hak alanına doğrudan müdahaledir: şiddet, tehdit, zorla alıkoyma, dolandırıcılık, mülke zarar verme, rıza dışı cinsel eylem ve benzeri davranışlar zarar kategorisine girer. Rahatsızlık ise daha çok psikolojik veya kültürel bir tepkidir: kişinin hoşlanmadığı bir fikri duyması, beğenmediği bir hayat tarzıyla karşılaşması, eleştirildiğini hissetmesi veya toplumun bir kesimi tarafından tasvip edilmemesi rahatsızlık üretebilir. Zarar ile salt rahatsızlık veya gücenme arasındaki ayrımın ceza hukuku bakımından sistematik biçimde işlenmesi de bu ayrımı güçlendirir (Feinberg, 1984: 105-125; Feinberg, 1985).

Özgür toplumda rahatsızlık kaçınılmazdır; çünkü çoğulculuk, farklılıkların yan yana durabilmesidir. Farklılıkların yan yana durduğu yerde rahatsızlık da olur. Bu nedenle “beni rahatsız eden şeyi yasaklayın” talebi, çoğu zaman özgürlük dilini kullanır ama özgürlük karşıtı bir sonuca yol açar. Devletin görevi rahatsızlığı sıfırlamak değildir. Devletin görevi zararı ve hak ihlalini önlemektir. Rahatsızlıkla baş etmenin yolu devlet zorlaması değil, sivil etkileşimdir: konuşmak, ikna etmek, eleştirmek, tasvip etmemek, uzak durmak, başka örnekler üretmek ve zaman içinde toplumsal tutumların evrilmesidir.

Özgürlüğün ikinci önemli boyutu sorumluluktur. Özgür insan tercihler yapar ve tercihinin sonuçlarını üstlenir. Özgürlüğü sonuçsuz bir hak gibi görmek onu sorumsuzluk alanına taşır. Oysa özgürlük bireyin kendi hayatının faili olmasıdır: birey yaptığı seçimin sonuçlarından kaçamaz. Bu sonuçlar bazen hukukî olabilir, bazen ahlaki, bazen de toplumsal ilişkilerde ortaya çıkar. Özgürlük ve sorumluluk birbirinden koparıldığında özgürlük keyfîlik gibi sunulur; bu da kavramın içini boşaltır.

Bu sorumluluk boyutu, cinsellik tartışmaları açısından özellikle önemlidir. Çünkü cinsellik yalnızca bireysel haz veya tercih meselesi değildir; beden, rıza, ilişki, aile, çocuk, kuşak devamlılığı, mahremiyet, toplumsal güven ve kültürel anlamlarla iç içe geçmiştir. Giddens modern mahremiyetin dönüşümünü bireysel özerklik ve müzakere edilen ilişkiler bağlamında ele alır; fakat bu dönüşüm, cinselliğin bütün toplumsal sonuçlardan koparıldığı anlamına gelmez (Giddens, 1992). Özgürlükçü yaklaşım, cinsellik alanında bireyin özel hayatını korurken, rıza dışı fiilleri, çocukların korunması gereğini ve kurumların sürdürülebilirliğini de dikkate almak zorundadır.

Negatif özgürlük açısından hukukî düzenin temel başarısı, insanların kendi hayat planlarını başkalarının keyfî iradesine bağlı kalmadan kurabilmesidir. Bu, devletin tamamen yokluğu anlamına gelmez; çünkü hakların korunması, sözleşmelerin uygulanması, şiddetin önlenmesi ve temel güvenliğin sağlanması için hukukî bir çerçeveye ihtiyaç vardır. Ancak bu çerçeve bireyin yerine geçmemeli, bireyin hayat planını devlet adına belirlememelidir. Locke’un doğal haklar ve sınırlı yönetim anlayışı da siyasal iktidarın esas amacının bireylerin hayat, hürriyet ve mülkiyet alanını korumak olduğunu vurgular (Locke, 1689/1988). Bu koruyucu çerçeve ile paternalist düzenleme arasındaki fark, özgürlük teorisinin en kritik farklarından biridir.

Paternalizm, bireyin kendi iyiliği adına onun tercih alanına müdahale edilmesidir. Bazı durumlarda çocuklar, ağır zihinsel yetersizlikler veya açıkça kendine zarar verme gibi sınırlı örneklerde paternalist müdahale tartışılabilir. Fakat yetişkin ve ehil bireylerin hayat tarzı tercihleri söz konusu olduğunda, paternalizmin sınırı dar tutulmalıdır. Çünkü devletin “senin iyiliğin için” diyerek başlattığı müdahaleler, kısa zamanda “toplumun iyiliği için” ve ardından “makbul hayat tarzı için” müdahalelere dönüşebilir. Özgürlükçü tutum, bireyin hata yapma hakkını da içerir. Hata yapma hakkının olmadığı yerde gerçek tercih de yoktur.

Bu çerçevede sorumluluk, özgürlüğün düşmanı değil tamamlayıcısıdır. Bireyin yaptığı tercihlerin sosyal, ahlaki ve kişisel sonuçları olabilir. Toplumun bir davranışı eleştirmesi, bireyin ilişkilerinde mesafe görmesi veya bazı tercihlerinin takdir edilmemesi özgürlük ihlali değildir. Özgürlük, herkesin herkesi onayladığı steril bir alan yaratmaz. Tam tersine özgürlük, farklı insanların farklı hayat tarzlarını denemelerine imkân verirken, başka insanların da bu hayat tarzları hakkında değerlendirme yapma hakkını korur. Bu yüzden özgürlük, hem tercih yapma hem de eleştirme özgürlüğüdür.

Negatif özgürlük perspektifi, bu nedenle yalnız teorik bir tercih değil, pratik bir emniyet mekanizmasıdır. Devleti sınırlayan ilke, bugün bize uygun görünen müdahaleleri de sınırlar; çünkü özgürlük ilkesi ancak hoşumuza gitmeyen durumlarda sınandığında gerçek anlamını kazanır. Bir toplum, yalnız sevdiği fikirlerin ve onayladığı hayat tarzlarının özgürlüğünü savunuyorsa, özgürlüğü değil kendi tercihlerini savunuyor demektir. Özgürlükçü tutarlılık, rahatsız edici düşünce ve davranışlar karşısında da devlet gücünün sınırını hatırlatmayı gerektirir.

2. Cinsellikte Rıza, Sınırlar ve Kurumsal Bağlam

Cinsellik büyük ölçüde özel hayatın parçasıdır. Modern bir özgürlük anlayışı, özel alanın keyfî müdahalelerden korunmasını gerektirir. Ancak “özel alan” kavramı, her şeyin sınırsız olduğu anlamına gelmez. Cinsellik alanında da hem hukukî hem toplumsal hem de biyolojik sınırlar vardır. Bu sınırları konuşmak otomatik olarak yasakçılık değildir; bazen sadece kavramsal netliktir. Rıza cinsellik tartışmalarında temel bir ölçüttür. Rıza yoksa özgürlükten söz edilemez. Rıza dışı cinsel eylem, bireyin bedenine ve iradesine doğrudan müdahaledir ve özgür toplumda hukuken korunamaz. Özel alan ile kamusal alan arasındaki ayrımın siyasal düşüncedeki daha genel çerçevesi de bu mahremiyet vurgusunu desteklemektedir (Arendt, 1958; Giddens, 1992).

Bu nedenle çocukların cinsel istismarı, yani pedofili, özgürlük kategorisi içinde değerlendirilemez. Çocuklar rıza kapasitesi bakımından yetişkinlerle aynı konumda değildir; korunması gereken kırılgan bireylerdir. Çocukların zihinsel, duygusal ve bedensel gelişimleri tamamlanmamıştır; ayrıca yetişkinlerle çocuklar arasındaki güç asimetrisi rıza iddiasını geçersiz kılar. Pedofilinin neredeyse bütün toplumlarda ağır biçimde cezalandırılması, cinsellik alanında da özgürlüğün sınırlarının bulunduğunu gösterir. Bu örnek, “cinsel özgürlük sınırsızdır” iddiasının analitik olarak savunulamaz olduğunu ortaya koyar. Rızanın geçerliliği bakımından yaş, ehliyet, baskı ve güç asimetrileri modern cinsel rıza literatüründe de merkezi meselelerdir (Archard, 1998; Wertheimer, 2003).

Bununla birlikte rıza tek başına yeterli ölçüt değildir. Ensest bunun öğretici örneklerinden biridir. Teorik olarak bazı ensest ilişkiler rıza iddiasıyla sunulabilir. Fakat bu iddia, ensestin toplumsal ve kurumsal bakımdan normalleştirilmesini gerektirmez. Aile içi güç asimetrileri, psikolojik etkiler, akrabalık kurumunun korunması ve biyolojik riskler ensest tabusunun arkasındaki başlıca gerekçelerdir. Antropolojik literatürde ensest yasağı, yalnız biyolojik bir tedbir değil, akrabalık düzeninin ve toplumsal değiş tokuşun kurucu unsurlarından biri olarak da değerlendirilmiştir (Douglas, 1966; Lévi-Strauss, 1969).

Tarihsel perspektiften bakıldığında, insan nüfusunun çok az olduğu varsayımsal dönemlerde akraba içi birlikteliklerin fiilen yaşanmış olması mümkündür. Fakat toplum büyüdükçe, insanlar aile dışından eş bulabildikçe ve aile kurumu daha karmaşık bir toplumsal işlev üstlendikçe ensest güçlü bir tabu hâline gelmiştir. Bu örnek bize iki şeyi öğretir: Birincisi, cinsel normlar tarihsel olarak değişebilir; ikincisi, bu değişim keyfî değil, toplumsal şartlarla bağlantılıdır. Cinsel davranışın anlamı, yalnız bireyin içsel tercihinden değil, aile, akrabalık, nesep, bakım ve kuşak ilişkileri gibi kurumlarla bağlantısından da doğar.

Buradan şu sonuç çıkar: Cinsellik alanında rıza önemli bir koşuldur, ama her durumda tek başına yeterli açıklama değildir. Bazı davranışlar rıza iddiasıyla sunulsa bile, kurumların korunması ve toplumsal düzenin sürdürülebilirliği bakımından sorunlu görülebilir. Bu tür alanlarda özgürlük tartışması, yalnız bireysel tercih diliyle değil, kurumlar ve toplumsal süreklilik diliyle de yürütülür. Scruton cinsel arzunun yalnız bedensel bir tepki değil, kişisel ilişki, anlam ve tanıma ile bağlantılı olduğunu vurgular; bu tür yaklaşımlar, cinselliğin salt haz veya irade kategorisine indirgenemeyeceğini gösterir (Scruton, 1986; Wertheimer, 2003: 119-143).

Cinselliğin hukuken düzenlenmesinde de bu çok katmanlılık görülür. Hukuk rıza dışı eylemleri cezalandırır; çocukları ve korunmaya muhtaç bireyleri özel olarak korur; aile içi güç ilişkilerini dikkate alır; bazı durumlarda akrabalık ve evlilik kurallarını düzenler. Bu düzenlemeler, özgürlüğün mutlak bir sınırsızlık olmadığını gösterir. Buna karşılık hukuk, yetişkin bireylerin özel hayatına keyfî biçimde müdahale ettiğinde özgürlük sorunu doğar. Dolayısıyla mesele, cinsellik alanında hiç sınır olmaması veya her şeyin devlet tarafından düzenlenmesi değildir. Esas mesele sınırın nerede, hangi gerekçeyle ve hangi araçlarla çizileceğidir.

Negatif özgürlük perspektifinin bu tartışmaya katkısı, devlet müdahalesini istisnai ve gerekçelendirilmesi gereken bir araç olarak görmesidir. Rıza dışı eylemleri, çocuk istismarını, tehdit ve şiddeti engellemek devletin meşru görevidir. Fakat insanların özel hayat tercihlerini genel bir ahlaki kalıba uydurmak, onları belirli bir kültürel ideolojiye göre yeniden biçimlendirmek veya beğeni ve saygı üretmek devletin görevi değildir. Böyle bir ayrım yapılmadığında, cinsellik tartışmaları hem hak koruma hem de kültürel mühendislik taleplerinin birbirine karıştığı bulanık bir alana dönüşür.

Cinsellik alanındaki tartışmaların özellikle sertleşmesinin........

© Hür Fikirler