Polisin temel görevini, suç işlenmesini önlemek ve islenmiş suçlarla ilgili işlemleri yapmak şeklinde ifade etmek mümkündür (PVSK m.2). Bir kolluk teşkilatı olan polis, görevini ifa ederken hukuka uygun taleplerine riayet etmeyen, kendisine mukavemet eden (direnen) insanlarla karşılaşabilmektedir. Zor kullanma yetkisine uygulamada çoğu zaman başvurulmamasına rağmen zor kullanma yetkisinde sınırın aşıldığı olaylar kamuoyunun dikkatini hızlıca çekerek bu yetkiyle ilgili tartışmalara neden olabilmektedir. Bu tartışmaların odağındaki durumlardan birisi, dur ihtarına uymayan araçlardır.

Dur ihtarı, polisin PVSK m.4/A kapsamında veya diğer görevleriyle ilgili olarak (örneğin trafik denetimi) hareket halindeki araçların hareketlerinin sonlandırılmasını (yani durmasını) istemektir. Kanuna göre zor kullanma için gerekli kanuni şart, görevini yapan polise karşı direnilmesidir. Polisin görevle ilgili talepleri, çoğu zaman muhataplar tarafından doğrudan yerine getirilmektedir. Polisin hukuka uygun dur ihtarlarına muhatapların uyması gerekir. Dur ihtarına uymayan araçlar, zor kullanılarak durdurulabilir. Örneğin kapan kullanılabilir, diğer polis araçlarıyla yol trafiğe kapatılabilir. Ancak dur ihtarına uymayan araçlara yönelik silah kullanılabilir mi?

Dur ihtarına uymayan araçları, iki şekilde incelemek gerekir. İlk durumda dur ihtarına uymayan araç sadece kaçmaktadır, ikinci durumda ise dur ihtarına uymayan araç görevli polislerin üzerine sürülmektedir. Polisin dur ihtarına uymamak herhangi bir cebir veya tehdit unsuru taşımadığı sürece, tek başına suç oluşturmamaktadır. Ancak dur ihtarına uymayıp polisin üzerine araç sürülmesi durumunda direnme suçunun oluştuğu kabul edilmektedir. Örneğin Ceza Genel Kurulu 2014/627 E. 2017/502 K. sayılı kararında “…aracın geldiğini gören polis memuru şikâyetçi ...'ın sanığa dur ihtarında bulunmasına rağmen sanığın aracı şikâyetçinin üzerine doğru sürdüğü, ancak şikâyetçinin yolun diğer tarafına atlayarak aracın kendisine çarpmasını önlediği, bundan faydalanan sanığın, yola devamla başka bir ekip aracının yol kenarında tedbir aldığını görünce bu polis ekibinin de dur ihtarına uymayıp aracını bu kez şikâyetçi polis memuru ...'in üzerine doğru sürdüğü, ancak önce orta refüje sonra da ekip aracının sol ön kapısına çarparak durduğu olayda; hakkında yasal işlem yapılacağını düşünen sanığın, yakalanmamak amacıyla, kullandığı aracı kendisini durdurmakla görevli şikâyetçilerin üzerine sürmek şeklindeki eylemlerinin TCK’nun 265. maddesinde düzenlenen cebir niteliğinde olduğu ve görevi yaptırmamak için direnme suçunun tüm unsurlarıyla oluştuğu kabul edilmelidir…” denilmektedir.

Başka bir örnekte 15. Ceza Dairesi 2018/3349 E. 2018/4181 K. sayılı kararında “… sanığın kiraladığı araç ile kızı evlerinin önünden alıp yola çıktığı, araç ile seyir halindeyken yol kontrolü yapan ekiplerin "dur" ihtarına rağmen, sanığın kiraladığı aracın yakalamalı olması ve şikayet edildiğini düşünmesi nedeni ile durmayarak yoluna devam ettiği, bir süre sonra yine yol kontrolü yapıldığı, polislerin yolu resmi ekip aracıyla kapatarak "dur" ihtarında bulunduğu, buna........

© Hukuki Haber