Çarşı ve mahalle bekçileri, sadece suçla mücadele eden bir asayiş birimi olmayıp aynı zamanda toplumun huzurunu sosyal dayanışma ile pekiştiren bir güven köprüsü olduğu için bekçiler, halka yardımla görevlidir. Bu görev, 7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu (ÇMBK olarak kısaltılacaktır) m.5’de ve Çarşı ve Mahalle Bekçilerinin Çalışma Usul ve Esaslar ile Kıyafetlerine Dair Yönetmelik (ÇMBY olarak kısaltılacaktır) m. 14’de düzenlenmektedir.

Gecenin sessizliğinde sokakları adımlayan bir bekçi için halka yardım; yolunu kaybeden bir yabancıya rehberlik etmekten, yardıma muhtaç bir yaşlıya refakat etmeye, şiddet görme riski altındaki bir kadını korumaktan, kimsesiz bir çocuğu güvenli bir yere yerleştirmeye kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Dolayısıyla bekçi, sadece düzeni sağlayan bir otorite değil aynı zamanda darda kalanın imdadına ilk yetişen, mahallenin dert ortağı ve devletin şefkatli yüzüdür.

Çarşı ve mahalle bekçileri, görevli oldukları mülki sınırlar içerisinde halkın istirahat, sağlık ve selametini sağlamak bakımından yolda hastalanan, kazaya uğrayan, düşüp kalan ve genel durumu itibarıyla yardıma muhtaç olanlara yardım etmekle görevlidir (ÇMBK m.5/1-a; ÇMBY m.14/1-a). Bu yardımı sağlamanın en etkili yolu, kişinin yardıma ihtiyaç duyduğu konu ile ilgili kamu kurumuyla iletişime geçmektir. Örneğin yolda fenalaşan veya bir kazaya karışan kişilere rastladığında, bekçi bu kişileri kendi hallerine bırakamaz. Durumu derhal 112 Acil Servis ve bağlı bulunduğu polis/jandarma merkezine bildirmekle görevlidir. Sağlık ekipleri olay yerine gelene kadar kazazedenin veya hastanın güvenliğini sağlamak, çevre emniyetini alarak ikinci bir kazayı önlemek için gerekli tedbirleri alır.

Çarşı ve mahalle bekçileri, devriye esnasında sadece gerçekleşmiş bir suçu değil, "istismar veya şiddet riski taşıyan" durumları da analiz etmek zorundadır. Bekçi; yardıma ihtiyaç duyduğu değerlendirilen, şiddet mağduru veya şiddete ya da istismara uğrama riski taşıyan kadın ve çocukları, kimsesizleri, engellileri ve acizleri en yakın genel kolluk birimlerine teslim etmekle görevlidir (ÇMBK m.5/1-b; ÇMBY m.14/1-b). Özellikle şiddet veya istismar şüphesi bulunan durumlarda bekçinin öncelikli görevi, mağduru failden veya riskli ortamdan uzaklaştırarak güvenli bir alana almaktır.

Çarşı ve mahalle bekçileri; kimsesizleri, engellileri ve acizler ile suç sayılmayacak ve fakat kendini idare edemeyecek derecede sarhoş olanları bir tehlikeye uğramalarına veya herhangi bir suç işlemelerine mani olmak üzere yakınlarına haber verir, yakınlarına ulaşamadığı takdirde en yakın kolluk birimine teslim eder (ÇMBY m.14/1-b). Bekçinin buradaki müdahalesi; bahse konu kişinin bir kazaya, saldırıya veya hırsızlığa uğramasını (mağduriyetini) önlemeyi ve kişinin kontrolsüz hareketlerle çevresine zarar vermesini veya bir suç işlemesini (fail olmasını) engellemeyi amaçlar. Bekçi, bu durumdaki bir şahsı tespit ettiğinde öncelikle kişinin kimliğini ve ikametini belirlemeye çalışarak ailesine veya yakınlarına ulaşmaya çalışır. Yakınlarına ulaşılamayan, sokakta kalması hayati risk taşıyan veya kontrol altına alınamayan kişiler, bekçi tarafından muhafaza edilerek en yakın genel kolluk birimine teslim edilir.

Çarşı ve mahalle bekçilerinin bir görevi de vatandaşı bilgilendirme yoluyla halka yardımcı olmasıdır. Bir bekçiden beklenen en temel niteliklerden biri,........

© Hukuki Haber