Yaptığımız çalışma ve değerlendirme sonucunda şunun tespiti yapılmıştır: Kitle iletişim araçlarının türü veya özelliği ile bu yayınların toplum hayatına girmesiyle ya da kamusal genel bir sorunun çıkmasıyla birlikte yasal düzenleme yapılması ihtiyacı hasıl olmuştur. Bu durum, daha çok farklı kanunların tercih edilmesi suretiyle gerçekleşmiştir. Sonuçta benzer alan ve hukuki yararları korumaya yönelik ama farklı usul ve esasları içeren kanunlar ortaya çıkmıştır: Başta 5187 sayılı Basın Kanunu olmak üzere 5651, 2954, 6112, 5809, 5411, 5846, 5894, 5395, 2860 sayılı ve kitle iletişim araçlarıyla ilgili olarak önemli ölçüde usul ve esasları farklı olan Kanunlar veya ilgili maddeleri tarihlerde yürürlüğe girmiştir. Bu farklı yasalarda sıklıkla değişiklik veya ilaveler yapılmıştır. Son temel değişiklik ise 7418 sayılı Kanun ile yapılmıştır. Buna göre temel husus, gerek basın yayın gerekse de kişi haklarının daha iyi korunması ile aralarında adil denge-ölçülülük (elverişlilik, gereklilik, orantılılık) ilkesi sağlanmak suretiyle daha hızlılık, etkinlik ve usul ekonomisine uygunluğun gerçekleşebilmesi bakımından, tüm paydaşların, başka bir deyişle basın yayın yetkilileri, ilgili kurum ve kuruluşlar, üniversiteler ve uygulama yapan yargı organlarının geniş katılımıyla tüm kitle iletişim yayınları için yapılacak ayrıntılı çalışma sonucunda, konunun hem genel hem de özel ve diğer yönlerine dair bölümler oluşturmak suretiyle kodifikasyona gidilmesi ile ilgili meslek mensuplarının gerek öğrencilik-mesleki staj-meslek öncesi gerekse de meslek içinde fiili uygulamadaki ihtiyaca cevap verebilecek derecede donatılmalarının yararlı olabileceği değerlendirilmiştir. Bu itibarla, aşağıda belirtilen sorunların ve bunlara ilişkin önerilerin tartışılıp değerlendirilmesinin yararlı olacağına dair kanaatimiz yüksek takdire maruzdur.

Gerek uygulamada görülen veya tereddüt oluşturan ya da tartışılmasında yarar görülen konular gerekse de yasaya aykırı olduğu düşünülen hususlar, daha çok “sorun ve çözüm önerisi” noktasında ele alınmıştır. Başka bir deyişle bir yüzünde kişilik hakları öbür yüzünde basın özgürlüğü olan madalyonun her iki yüzüyle de ilgili sorun ve önerilerimiz, ilgili paydaş veya kurumların yüksek takdirine maruz olmak üzere bir kısmı aşağıda kısaca gösterilmiştir. Daha ayrıntılı ve gerekçeli hali ise ilgili kaynakta gösterilmiştir.

İlgili Sorun ve Çözüm Önerileri

Gerek haklarının ihlal edildiğini belirten başvuru-talep sahibi kişiler gerekse de yayın yapan-gazeteciler yönünden yasal işlem veya karar süreçleri ile infazların, usul ekonomisi içinde, daha az iş ve emekle, daha hızlı ve etkin olarak yerine getirilmesinin sağlanması önemlidir. Öyle görünüyor ki farklı bir yayın türü hayata girdikçe veya genel bir sorun meydana çıktıkça bir kanuni düzenlemeye ya da var olan kanunda değişiklik-ilave hüküm getirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bunun sonucunda aslında çok yakın amaç ile hukuki yararı koruyan ama farlı hükümler içeren kanunlar karşımıza çıkmıştır. Uygulamada görüldüğü üzere kişilik haklarının ihlaline konu yayın, bazen aynı bazen de farklı zamanda, kısmen ya da neredeyse tüm yayın türlerinde yer alabiliyor. Başka bir deyişle, ihlale konu başvuru-talep gazete, dergi, radyo, televizyon, internet haber sitesi, internet sosyal medya gibi yayın türlerinin birkaçında veya hepsinde de çıkabiliyor. Olası hukuki uygulamalarda yayın türüne göre yasal usul ve esaslar farklı olduğundan farklı süreç ve sonuçlarla karşılaşmak mümkün olabiliyor. Buna göre aynı konudaki yayın nedeniyle yasal hakların kullanılabilmesinin yolu daha sade, ekonomik, hızlı ve etkin olmalıdır. Bunun için de şimdiki........

© Hukuki Haber