Sözleşmelerdeki Sorumsuzluk Kayıtlarının Hukuki Sınırları ve Riskleri
1. Şirketler Neden Sorumsuzluk Kayıtlarına İhtiyaç Duyar?
Ticari sözleşmelerde şirketler, her türlü riskten sınırsız biçimde sorumlu olmak istemez. Özellikle yüksek hacimli ticari işlemler, uzun süreli sözleşmeler, teknik, finansal veya operasyonel risk içeren işler bakımından sorumluluğun sınırlandırılması, şirketler için hayati bir risk yönetimi aracıdır.
Bu nedenle sözleşmelere sıklıkla:
· “Şirket sorumlu değildir”
· “Dolaylı zararlardan sorumluluk kabul edilmez”
· “Azami sorumluluk tutarı … ile sınırlıdır”
gibi sorumsuzluk veya sorumluluk sınırlama kayıtları konulmaktadır. Ancak uygulamada bu kayıtların önemli bir kısmı hukuken geçersiz ya da etkisizdir.
2. Sorumsuzluk Kaydı Nedir?
Sorumsuzluk kaydı, bir tarafın sözleşmeden veya hukuka aykırı fiilden doğabilecek sorumluluğunu tamamen veya kısmen ortadan kaldıran ya da sınırlandıran sözleşme hükmüdür.
Bu kayıtlar
· Tam sorumsuzluk,
· Kısmi sorumsuzluk,
· Sorumluluğun üst sınırla belirlenmesi
şeklinde düzenlenebilir.
Şirketler açısından esas amaç, öngörülemez ve sınırsız tazminat riskinin kontrol altına alınmasıdır.
3. Sorumsuzluk Kayıtlarının Hukuki Dayanağı ve Sınırları
Sözleşme Serbestisi İlkesinin Sınırı
Türk hukukunda sözleşme serbestisi esastır. Ancak bu serbesti sınırsız değildir. Sorumsuzluk kayıtları hukuka, ahlaka, kamu düzenine aykırı olamaz. Bu sınırlar aşıldığında sorumsuzluk kaydı kesin hükümsüz hale gelir.
4. Ağır Kusur ve Kasten Verilen Zararlar
Ağır Kusurda Sorumsuzluk Olmaz
Türk Borçlar Kanunu’na göre kasten verilen zararlar ile ağır kusurla verilen zararlar bakımından sorumsuzluk kaydı geçersizdir. Şirketler sözleşmeye ne yazarsa yazsın, ağır kusur veya kast halinde sorumluluktan kurtulamaz.
Bu nedenle “her türlü zarardan sorumlu değildir” şeklindeki genel ifadeler, uygulamada çoğu zaman hiçbir koruma sağlamaz.
Hafif Kusur İçin Sorumsuzluk........© Hukuki Haber
