1. Sözleşmelerde Şekil Şartı Neden Bu Kadar Kritik Bir Konudur?

Ticari hayatta şirketler çoğu zaman sözleşmenin içeriğine, bedeline ve ticari dengesine odaklanır. Ancak uygulamada yüksek değerli sözleşmelerin, yalnızca şekil şartına uyulmadığı için kesin hükümsüz sayıldığı çok sayıda örnek bulunmaktadır.

Şekil şartları, sözleşmenin geçerliliğini, ispat kabiliyetini, icra ve dava süreçlerini doğrudan etkiler. Bu nedenle şirketler açısından “şekil”, tali bir konu değil; sözleşmenin varlık sebebidir.

2. Şekil Serbestisi ve İstisnaları

Kural: Şekil Serbestisi

Türk Borçlar Kanunu’na göre sözleşmeler kural olarak herhangi bir şekle tabi değildir. Tarafların iradelerinin uyuşması sözleşmenin kurulması için yeterlidir.

Ancak bu kural, şirketler açısından yanıltıcıdır. Çünkü ticari hayatta şekil serbestisinin istisnaları, kuraldan çok daha fazladır.

3. Şekle Tabi Sözleşmeler ve Şirketleri Bağlayan Başlıca Örnekler

Yazılı Şekle Tabi Sözleşmeler

Bazı sözleşmelerin geçerli olabilmesi için mutlaka yazılı yapılması gerekir. Kefalet sözleşmeleri, taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, rekabet yasağı sözleşmeleri için şekil şartları ön görüldüğü gibi iş sözleşmelerindeki bazı hükümlerin geçerli olması yazılı yapılmasına bağlıdır.

Şekil şartı yerine getirilmeden yapılan sözleşmeler kesin hükümsüzdür.

Resmi Şekle Tabi Sözleşmeler

Resmi şekil, sözleşmenin noter veya tapu müdürlüğü gibi resmi memur huzurunda yapılmasını ifade eder. Taşınmaz satışları, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, taşınmaz üzerinde ayni hak kurulması, motorlu araç satışları gibi işlemler resmi şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.

4. Şekil Şartına Aykırılığın Sonucu: Kesin Hükümsüzlük

Şekil şartına aykırı sözleşmeler kesin hükümsüz oldukları için

· Başlangıçtan itibaren geçersizdir.

· Sonradan geçerli hale gelmez.

· Tarafların rızasıyla iyileştirilemez.

Bu durum, sözleşmenin tarafları açısından telafisi çok zor zararlar doğurur.

5. Kefalet Sözleşmelerindeki Şekil Eksiklikleri

Şirketler açısından en sık geçersiz kalan sözleşme türü kefalet sözleşmeleridir.

Kefalet sözleşmesi,

· yazılı şekilde yapılmadıkça ve

· kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz.

Kefilin,

· sorumlu olduğu azamî........

© Hukuki Haber