Fatura, bir mal veya hizmetin alındığını veya satıldığını gösteren resmi bir belgedir. Fatura, genellikle işlemin tarihini, miktarını, fiyatını ve ilgili tarafların bilgilerini içerir. İş dünyasında mali kayıtların tutulması ve vergi işlemleri için önemli bir belge olarak kullanılır. Ticari hayat içerisinde olması gereken, tacir ve müşterilerin birbirlerine karşı güven içerisinde hareket etmeleri ve borçlarına zamanında ödemeleridir. Fakat uygulamada bazı durumlarda mal veya hizmet ifası ile ilgili olarak faturanın kesilmesine rağmen karşı tarafın para borcunu ödemediği veya eksik ödediği durumlarla karşılaşılabilinmektedir. Peki mal veya hizmet tesliminde bulunan, bunlara ilişkin fatura kesen fakat karşılında para alacağını alamayan kişilerin mağduriyetleri nasıl giderilecektir?

Ticari güven içerisinde, hür iradesi ile borcunu ifa etmeyen kişilere karşı ilgili hukuki yollara başvurmaktan başka bir çare bulunmamaktadır. Bu kapsamda faturaya konu alacağın muaccel ve istenebilir hale geldiği ve karşı tarafın temerrüde düşmüş olduğu durumlarda, fatura alacağının tahsili için karşımızda icra takibi, dava ve tahkim yolu olmak üzere temel üç adet hukuki yol bulunmaktadır. Ülkemizdeki tahkim uygulaması sigorta uyuşmazlıkları dışında son derece nadir olduğundan, fatura alacağının tahsilinde temel olarak icra ve dava olmak üzere iki hukuki yolun bulunduğu da söylenebilir.

Fatura alacağı icra takibi, alacaklıların hizmet veya ürün sağladıktan sonra ödeme alamadıkları durumlarda başvurdukları bir süreçtir. Bu süreç, alacaklının alacağını tahsil etmek için yasal yollara başvurmasını içerir. Karşı taraf henüz temerrüde düşürülmemişse, icra veya dava yoluna başvurmadan önce ihtarname çekilerek karşı tarafın temerrüde düşürülmesi, faiz ve yan hakların talep edilebilir hale gelmesi, hukuki prosedüre başlanılmadan önce karşı tarafın son kez uyarılması, alacağın daha hızlı tahsil edilebilme ihtimali bakımından yararlı olabilir.

- Fatura geçerlilik şartları, Vergi Usul Kanunu ve ilgili düzenlemelere dayanmaktadır. Temel geçerlilik şartları şunlardır:

- Tarih ve Sıra Numarası: Faturanın düzenlendiği tarih ve fatura numarası belirtilmelidir.

- Satıcı ve Alıcı Bilgileri: Satıcı ve alıcıya ait tam isim, adres ve vergi kimlik numaraları gibi bilgiler yer almalıdır.

- Mal veya Hizmet Bilgileri: Satılan mal veya sunulan hizmetin tanımı, miktarı, birim fiyatı ve toplam tutarı gibi detaylar içermelidir.

- KDV (Katma Değer Vergisi) Bilgisi: Vergi uygulamalarına bağlı olarak KDV oranları ve tutarları belirtilmelidir.

- Toplam Tutar: Fatura üzerindeki tüm kalemlerin toplamı, ödemenin yapılması gereken genel tutarı göstermelidir.

- Ödeme Bilgileri: Faturanın düzenlendiği tarihten itibaren ödeme süresi, ödeme şartları ve ödeme şekli belirtilmelidir.

Açık Fatura: Ürün veya hizmet bedeli, faturanın kesildiği sırada değil, vadeli olarak ödenir. Açık faturalarda imza ve kaşe üst kısımda yer alır. Açık fatura, ödenmemiş bir borcu temsil eder. Müşterinin faturayı ödemek için belli bir ödeme dönemi vardır.

Kapalı Fatura: Ödenmesi gereken bedel, faturanın kesildiği sırada yani peşin olarak tahsil edilir. Kapalı faturalarda imza ve kaşe faturanın alt kısmında yer alır. Kapalı fatura, ödenmiş bir borcu temsil eder. Kapalı faturada, faturanın ödeme süresi yoktur.

Bu ayrım genellikle piyasa koşullarında, özellikle de ödemenin tevsiki konusunda yargı yerlerinde done olarak sunulmaktadır. Ancak, bu ayrımın Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlemeler yer almakla birlikte ticari hayatta sıkça rastladığımız açık-kapalı fatura ayrımına mevzuatta yer verilmemiştir.

Faturaya itiraz süresi genellikle faturanın alındığı tarihten itibaren 7 iş günüdür. Bu süre içinde alıcı, faturadaki hatalara veya uygunsuzluklara itiraz edebilir. Ancak, özel durumlar veya sözleşmeye dayalı farklılık gösterebileceğinden, kesin bilgiyi ilgili yasal düzenlemeler ve sözleşme şartları........

© Hukuki Haber