Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi, özellikle miras kalan taşınmazlarda uygulamada sıkça karşılaşılan ve büyük önem taşıyan bir hukuki süreçtir. Elbirliği mülkiyeti, ortakların her birinin taşınmazın tümünde ortaklıkla sahip olması durumunu ifade eder. Paylı mülkiyet ise, her bir ortağın belli bir hissesi olduğu ve bu hissenin tapuda ayrıca gösterildiği mülkiyet şeklidir. Tapu müdürlüğü, elbirliği mülkiyetine sahip taşınmazların, belirlenmiş süre içinde diğer ortaklardan itiraz gelmemesi ve paylaşım davasının açılmamış olması koşuluyla paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verebilir.

Bu dönüşüm sürecinde, tapu müdürlüğü tarafından belirlenen süre zarfında, taşınmaz malın diğer ortaklarından bir itiraz gelmezse ve hakkında paylaşım davası açılmamışsa, taşınmaz otomatik olarak paylı mülkiyete dönüştürülür ve bu durum tapu kayıtlarına işlenir. Ortakların her birinin elde edeceği pay oranları, mirasçılık belgesinde yer alan oranlara göre tespit edilir.

Öte yandan, tapu müdürlüğünün çağrısına yanıt olarak eğer elbirliği mülkiyetindeki herhangi bir ortak işleme itiraz eder veya tapu müdürlüğüne belirlenen süre içerisinde paylaşım davası açıldığı bildirilirse, bu durumda paylı mülkiyete geçiş talebi gerçekleştirilmez. İtiraz veya dava varlığı, paylı mülkiyete geçişi durdurucu bir unsur olarak kabul edilir.

Elbirliği mülkiyet bir taşınmaza birden fazla kişinin sahip olduğu durumu belirtir. Elbirliği mülkiyeti miras sebebiyle ortaya çıkar. Bunun için en az iki mirasçının olması gerekir. Miras bırakandan tek bir kişiye miras kalması durumunda elbirliği mülkiyeti oluşmaz. Elbirliği mülkiyeti ile iştirak halinde mülkiyet aynı şeyi ifade eder.

Türk Medeni Kanunu 701/2. maddesi uyarınca elbirliği mülkiyetinde maliklerin pay oranları kesin olarak belirtilmez. Her bir malik hem tüm malın tamamında hem de ortaklığa dahil edilen diğer mallarda eşit haklara sahiptir.

Elbirliği mülkiyetinde, mirasçılar sadece kendi aralarında taşınmazı satabilirler. Dışarıdan üçüncü bir kişiye satış yapamazlar. Bu mülkiyet şekli, maliklerin kişisel tasarruf hakkını kısıtlar, zira elbirliği mülkiyetine konu olan malların yönetimi daha karmaşıktır. Bir ortak, kendi payını başkasına satamaz, rehin gösteremez ya da bağışlayamaz.

Elbirliği mülkiyet şeklinde, taşınmazlar üzerinde mülkiyet hakkı tamamen ortaklara aittir ve bölünemez bir nitelik taşır. Ancak, taşınmaz sahipleri zamanla kendi payları üzerinde daha bağımsız kararlar vermek isteyebilir. İşte bu gibi durumlarda, elbirliği mülkiyet sahipleri, ortak bir karar alıp, taşınmazlarını paylı mülkiyete dönüştürebilirler. Paylı mülkiyet, her bir ortağın belirli bir paydaş olmasını ve taşınmaza ilişkin haklarını bağımsız olarak kullanabilmelerini sağlar.

Elbirliği Mülkiyetinden Paylı Mülkiyete Nasıl Geçilir?

Tüm mirasçılar birlikte tapuya başvurduklarında, elbirliği mülkiyet paylı mülkiyete dönüştürülebilir. Tamamının anlaşmasıyla tapu müdürlüğüne başvurarak elbirliği mülkiyetlerini paylı mülkiyete çevirme talebinde bulunabilirler. Bu süreçte, ortakların tamamının oybirliği ile hareket etmesi, geçişin sorunsuz bir şekilde sağlanabilmesi için kritik öneme sahiptir. Ancak, herhangi bir mirasçı imza atmayı reddederse, mülkiyet elbirliği halinde kalır. Elbirliği mülkiyetlerinin paylı mülkiyete dönüşmesi için bütün mirasçıların tapuya gelmeleri ya da vekalet vermeleri gereklidir.

Elbirliği mülkiyetlerine sahip ortakların tamamının bu değişikliği yapma konusunda mutabık olması gerekir. Kararın resmiyet kazanması için tapu müdürlüğüne başvurulmalıdır. Tapu müdürlüğü, gerekli belgelerin sunulması ve işlemlerin tamamlanmasının ardından mülkiyet türünü paylı mülkiyete dönüştürecektir.

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi için tüm mirasçılar tapuya gelmezse mirasçılardan biri ya da birkaçı tapuya başvuruda bulunarak taşınmazın paylı mülkiyete dönüştürülmesi talep edebilir.

Tapu müdürlüğü, bütün mirasçılara talep hakkında tebligat gönderir. Eğer tebligat sonrası herhangi bir itiraz gelmezse ve yasal süreçler tamamlanırsa, tapu müdürlüğü mülkiyeti paylı mülkiyete dönüştürür. Eğer bir itiraz olursa, mülkiyet elbirliği halinde kalmaya devam eder.

Tebligat Süreci

Elbirliği mülkiyetten paylı mülkiyete geçiş işlemi başlatıldığında, taşınmazın sahibi olan ortaklara önemli bir tebligat süreci başlar. Tapu müdürlüğü, ilgili taşınmazın diğer sahiplerine Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligat çıkarır. Bu süreçte, başvuruda bulunan kişi posta masraflarını ödemek zorundadır.

Elbirliği mülkiyetinden paylı mülkiyete geçiş için yapılan başvurunun ardından tapu müdürlüğü devreye girer. Tapu müdürlüğü, taşınmazın diğer ortaklarına yönelik tebligatı başlatır. Bu tebligat, kişilere itirazlarını belirli bir süre dahilinde bildirmeleri için yapılır.: Masraflar, başvuru sırasında elbirliği mülkiyetindeki paya sahip olan kişi tarafından ödenmelidir. Ödeme yapılmadan süreç başlamaz.

Tebligatlar 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nda belirlenen usullere uygun şekilde yapılır. Bu kanunun 49’uncu maddesi gereğince tebligatlar yapılır ve ortakların adresleri tapu veya nüfus müdürlüğü kayıtlarından saptanır. Tebligat süreci, elbirliği mülkiyetten paylı mülkiyete geçiş için zorunludur. Tüm işlemler kanuni usullere göre yapılmalıdır. Sürecin ilerlemesi için masrafların önceden karşılanması gereklidir.

Bu adımlar, elbirliği mülkiyet sahibi olan........

© Hukuki Haber