SERİ MUHAKEME USULÜNDE AYM’NİN 10.09.2025 TARİHLİ VE 2025/184 SAYILI İPTAL KARARI ÇERÇEVESİNDE ŞÜPHELİYE TEBLİGATIN YAPILMASI

Alternatif çözüm yolu olarak “Seri Muhakeme Usulü”, ilk kez 5271 sayılı Kanun’un 250. Maddesinin 7188 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenmesiyle 01/01/2020 tarihi itibarıyla ceza usul hukukumuzda yürürlüğe girmiştir.

Yeterli şüpheye ulaşılmasına rağmen kamu davası açılmaksızın yargılama sürecinin yürütülmesini öngören özel bir yargılama usulü olan ve Kanunda sınırlı olarak sayılan suçlar bakımından uygulanabilecek seri muhakeme usulüne ilişkin 250. maddenin 13. Fıkrasının “ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması” ifadesi, Anayasa Mahkemesinin 10.09.2025 tarihli ve 2025/184 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

SERİ MUHAKEME USULÜ NEDİR VE UYGULAMASI NASILDIR?

Seri Muhakeme Usulü, kamu davası açmak için yeterli şüphe olmasına rağmen dava açılmadan yargılama yapılmasını sağlayan özel bir usul yoludur. Bu usul yolu, seri muhakeme usulünün uygulanmasını kabul eden şüphelinin, mahkeme önünde yargılanmaksızın mahkûm edilerek cezalandırılmasını sağlamaktadır.

Cumhuriyet savcısı, kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunduğuna kanaat getirir ve işlenen suçun seri muhakeme usulü kapsamına girdiğini tespit ederse seri muhakeme usulünün uygulanabilmesi amacıyla soruşturmanın şüphelisini bilgilendirmek ve seri muhakeme teklifinde bulunmak amacıyla davet eder.

Şüpheliye davet usulü; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi iletişim araçlarından yararlanmak suretiyle de yapılabilir. CMK m.250 fıkra 13 “Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması hâlinde, seri muhakeme usulü uygulanmaz.” hükmü ile, herhangi bir şekilde şüpheliye ulaşılamadığı takdirde seri muhakeme usulünün uygulanamayacağını, bu aşamada soruşturmaya genel hükümlere göre devam olunacağını düzenlemiştir.

Şüpheliye seri muhakeme usulü hakkında bilgilendirme yapıldıktan sonra teklifte bulunulur. Şüphelinin, müdafi huzurunda bu teklifi kabul etmesi hâlinde usulün uygulanmasını kabul eden şüpheli hakkında Cumhuriyet savcısı, suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında tespit edeceği temel cezadan yarı oranında indirim uygulamak suretiyle yaptırımı belirler.

Tahdidi olarak sayılan suçlarda, şüpheli müdafi huzurunda teklifi kabul etmişse akabinde Cumhuriyet savcısı tarafından yazılı olarak mahkemeden, şüpheli hakkında seri muhakeme usulü uygulanması talep edilir.

Bu aşamadan sonra mahkeme denetim makamı olarak değerlendirmeye geçmektedir. Mahkeme, şüpheliyi müdafi huzurunda dinledikten sonra seri muhakeme usulünün şartlarının oluştuğunu, eylemin seri muhakeme kapsamına girdiğini ve dosyadaki mevcut delillere göre mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiği kanaatine varırsa........

© Hukuki Haber