Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarının ardından yatırım fonlarının tasfiye sürecine alınması, yatırımcılar bakımından yalnızca tasfiye kapsamında ne tutarda ödeme yapılacağı sorununu ortaya çıkarmamıştır. Tasfiye kararından önce katılma paylarının iadesini talep eden, ancak iade bedelleri hesaplarına aktarılmayan yatırımcıların gecikmeden kaynaklanan zararları da ayrıca değerlendirilmesi gereken bir hukuki mesele hâline gelmiştir.

Özellikle yüksek tutarlı yatırımlarda, satış bedelinin zamanında ödenmemesi nedeniyle yatırımcının başka mali yükümlülüklerini yerine getirememesi, finansman maliyetlerine katlanması veya mevcut ekonomik imkânlarından yararlanamaması söz konusu olabilir.

Bu noktada temel hukuki sorun, yatırımcının tasfiye kapsamında yapılacak ödemeyle yetinmek zorunda olup olmadığıdır. Türk Borçlar Kanunu’nun temerrüt ve aşkın zarara ilişkin hükümleri, koşulları gerçekleştiğinde, yatırımcıya geciken ödemenin neden olduğu zararların ayrıca giderilmesini talep etme imkânı tanımaktadır. Başlangıçta yatırılan tutar, uygulanacak pay fiyatına göre hesaplanan katılma payı iade bedeli ve tasfiye sonunda yatırımcıya düşen tutar birbirinden farklı kavramlardır.

Ancak fonun tasfiye edilmesi, satış bedelinin gecikmesi ve borçlunun hukuken temerrüde düşmesi aynı anlama gelmemektedir. Faiz ve tazminat taleplerinin değerlendirilebilmesi için öncelikle yatırımcı lehine muaccel bir para borcunun doğup doğmadığı belirlenmelidir.

1. Satış talimatı veren yatırımcı ile tasfiye sürecini bekleyen yatırımcının hukuki durumu aynı değildir

Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül 2026 tarihli kararları sonrasında, tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarında katılma payı bulunan yatırımcılar açısından önemli bir hukuki sorun ortaya çıkmıştır: Tasfiye kararından önce satış talimatı vermesine rağmen talimatı gerçekleştirilmeyen yatırımcı, parasını hangi tutar üzerinden ve ne zaman alacaktır?

Bu sorunun yanıtı, yatırımcının yalnızca tasfiye bakiyesinden pay alma hakkını değil, gecikme nedeniyle faiz ve tazminat talep edip edemeyeceğini de doğrudan ilgilendirmektedir.

SPK’nın 2026/61 sayılı Bülteni’nin A/6 bendinde, ihbarlı fonlar için 17.09.2026 tarihinde saat 13.30’dan sonra, para piyasası fonları için ise izahnamede belirtilen gün sonu valör atlama saatinden sonra iletilen iade talimatlarının tasfiye esasları kapsamında olduğu belirtilmiştir. Aynı bentte, tasfiye kararı verilen fonlarda Takasbank TEFAS Platformu üzerinden verilmiş ve gerçekleştirilmemiş iade talimatları karşılığında oluşan tutarın fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilmesi ve elde edilen nakitle öncelikli olarak bu borçların ödenmesi düzenlenmiştir. Bu nedenle talimatın zamanı, kanalı ve işlem durumu birlikte belirlenmelidir.

Ancak satış talimatının fon hesabına borç kaydedilmesi, her durumda temerrüdün gerçekleştiği veya yatırımcının ayrıca faiz alacağı doğduğu anlamına gelmez. Bu hususlar, ilgili fonun işlem esasları ve somut olayın özellikleri çerçevesinde ayrıca incelenmelidir.

Bültenin B bölümünde TEFAS dışı dağıtım kanallarından yapılabilecek işlemlere de sınırlama getirilmiştir. Banka veya aracı kuruma verilen talimatın TEFAS’a hangi zamanda ve hangi statüyle iletildiği ayrıca araştırılmalıdır; müşteri ekranındaki talimat kaydı tek başına platforma iletim ve gerçekleşme durumunu göstermeyebilir.

2. Satış talimatının verilmesi, kabul edilmesi ve ödeme borcunun muaccel olması birbirinden ayrılmalıdır

Yatırımcıların faiz ve tazminat talepleri bakımından ilk olarak belirlenmesi gereken husus, satış talimatının hangi tarihte hukuken sonuç doğurduğudur.

Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 14. maddesi, katılma paylarının değerinin hesaplanmasına ilişkin esasları düzenlemektedir. Kural olarak, belirli fon türleri dışındaki fonlarda alım ve satım emirleri, emrin verilmesini takip eden ilk fiyat hesaplamasında bulunan birim pay fiyatı üzerinden gerçekleştirilir. Bununla birlikte serbest fonlar bakımından farklı fiyat açıklama ve iade süreleri öngörülebilmektedir.

Dolayısıyla yatırımcının satış talimatı verdiği tarih ile uygulanacak birim pay fiyatının belirlendiği tarih ve ödemenin yapılması gereken tarih her zaman aynı değildir.

Bu nedenle yalnızca talimat tarihine bakılması yeterli değildir; ilgili tarihte geçerli fon işlem esasları üzerinden fiyat hesaplama tarihi ve ödeme valörü tespit edilmelidir.

Bu ayrım yapılmadan yalnızca satış talimatının verildiği tarih esas alınarak temerrüt faizi hesaplanması hukuken isabetli olmayacaktır.

3. Satış bedelinin muacceliyet tarihi ve temerrüdün başlangıcı

Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu, kural olarak alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Ancak borcun ifa edileceği günün taraflarca belirlenmiş olması veya kanunda düzenlenen diğer ihtarsız temerrüt hâllerinin gerçekleşmesi durumunda ayrıca ihtar aranmayabilir.

Yatırım fonlarında bu hükmün uygulanabilmesi bakımından ilgili tarihte geçerli fon izahnamesi,........

© Hukuki Haber