2026 yılı itibarıyla zorunlu trafik sigortasında sağlık gideri teminatı kişi başı 3.600.000 TL’ye, maddi hasar teminatı ise 800.000 TL’ye yükseldi. Ancak bu rakamlar, bir trafik kazası mağdurunun eline geçecek tazminatın ne kadar olacağını tek başına göstermiyor. Tazminat miktarı; kusur oranından hesaplama yöntemine, hakimin takdir yetkisinden zamanaşımı süresine kadar birçok değişkenin bir araya gelmesiyle şekilleniyor ve bu yüzden çoğu kişi “hakkım ne kadar” sorusuna net bir cevap bulamıyor.

Tazminat Hakkının Hukuki Dayanağı: Kusursuz Taraf Kimdir?

Bir trafik kazasında tazminat hakkının doğması için öncelikle hukuka aykırı bir fiil, bir zarar ve bu ikisi arasında illiyet bağı bulunması gerekir. Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenler; motorlu araç işletenlerin sorumluluğu ise Karayolları Trafik Kanunu çerçevesinde çoğu zaman kusursuz sorumluluğa yaklaşan ağırlıkta değerlendirilir.

Örneğin kırmızı ışıkta bekleyen bir sürücüye arkadan çarpılması halinde, çarpan sürücünün kusuru kaza tespit tutanağıyla açıkça ortaya konur ve mağdur sürücünün tazminat talep etme hakkı doğar. Kusurun tamamen karşı tarafta olması, zararın tam olarak talep edilebilmesinin ilk koşuludur; kusurun paylaşılması durumunda ise hesap değişir.

Maddi Tazminat Kalemleri Nasıl Hesaplanır?

Maddi tazminat, parasal değeri ölçülebilen zararları kapsar ve genellikle birden fazla kalemden oluşur: tedavi giderleri, geçici veya sürekli iş göremezlik nedeniyle kaybedilen gelir, bakıcı gideri ve kaza sonucu ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı. Bu kalemlerin her biri ayrı ayrı belgelenmeli ve gerektiğinde bilirkişi raporuyla desteklenmelidir.

Diyelim ki inşaat işçisi olarak çalışan bir kişi kaza sonucu bacağını kırdı ve iki ay boyunca çalışamadı. Bu durumda hastane faturaları, fizik tedavi giderleri ve çalışamadığı döneme ait gelir kaybı ayrı ayrı hesaplanarak maddi tazminat talebine dahil edilir. Sürekli maluliyet söz konusuysa, kişinin yaşam beklentisi ve kazanç kapasitesindeki azalma TRH-2010 yaşam tablosu esas alınarak aktüeryal hesaplamayla belirlenir.

Tedavi süreci uzadıkça maddi tazminat kalemleri de genişler.

Poliçe limitlerini aşan zararlarda, mağdurun aracı işleten veya sürücünün kişisel malvarlığına başvurma hakkı saklıdır; bu nedenle tazminat talebi kurgulanırken yalnızca sigorta teminatına değil, sorumlunun genel hukuki........

© Hukuki Haber