Nafaka Alacağında Zamanaşımı ve Haciz: Boşanma Sonrası Ödenmeyen Nafakada Hangi Yol Etkili?
Nafaka ödemesi aylarca aksayan bir eski eş için en etkili yol, çoğu zaman tazyik hapsi şikâyeti değil ilamlı icra yoluyla hacizdir. TÜİK'in Şubat 2026'da yayımladığı verilere göre 2025'te 193.793 çift boşandı ve bu, 2001'den bu yana en yüksek boşanma sayısı oldu. Boşanan sayısı arttıkça ödenmeyen nafaka şikâyetleri de artıyor; ancak alacaklının elindeki ilam, zaman geçtikçe belirli taksitler için zamanaşımı riskiyle karşı karşıya kalıyor. Bu nedenle hangi yolun izleneceği kadar, ne zaman harekete geçildiği de belirleyici.
Nafaka Borcu Hangi Durumda Zamanaşımına Uğrar?
Mahkeme kararıyla hükmedilen nafaka alacağı, Türk Borçlar Kanunu'nun ilamla belirlenen alacaklara ilişkin hükmü (TBK m.146, m.156/2) uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak nafaka, tek seferlik bir alacak değil; her ay yeniden doğan dönemsel bir borçtur. Bu yüzden ilamın kendisi değil, ödenmeyen her bir aylık taksit kendi vade tarihinden itibaren ayrı ayrı zamanaşımı süresine girer.
Somut bir örnek üzerinden bakalım. Bir kadın 2014'te boşanmış ve aylık yoksulluk nafakası almaya hak kazanmış olsun. Eşi 2015'ten 2018'e kadar üç yıl boyunca hiç ödeme yapmamışsa, bugün icra takibi başlattığında 2015-2018 arası taksitlerin bir kısmı artık on yılı geçmiş olabilir. Yeni dönem taksitleri ise hâlâ talep edilebilir durumdadır. Zamanaşımı kendiliğinden uygulanmaz; borçlu bunu icra takibi sırasında def'i olarak ileri sürmek zorundadır, icra müdürü veya hâkim resen dikkate almaz.
İlamlı İcra ve Haciz Yolu Nasıl İşler?
Kesinleşmiş bir nafaka kararı varsa alacaklının yeniden dava açmasına gerek yoktur; doğrudan ilamlı icra takibi başlatılabilir. İcra dairesine ilam ile başvurulur, borçluya icra emri gönderilir ve ödeme yapılmazsa borçlunun maaşına, banka hesabına veya menkul-gayrimenkul varlıklarına haciz konulabilir. Bu yol, doğrudan tahsilat sağladığı için alacaklının parayı fiilen eline geçirmesi açısından en somut sonucu verir.
Diyelim ki bir baba, çocuğu için hükmedilen iştirak nafakasını altı aydır ödemiyor. Anne, elindeki mahkeme ilamıyla icra dairesine başvurduğunda, baba hâlâ bir işte maaşlı çalışıyorsa icra müdürlüğü işverene haciz ihbarnamesi gönderir ve maaştan kesinti doğrudan başlar. Bu süreç, bir ceza mahkemesi kararı beklemeden, nispeten kısa sürede sonuç üretir.
Tazyik Hapsi (Şikâyet) Yolu Neden Tek Başına Yetmiyor?
İcra ve İflas Kanunu........
