menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Oyuncaklara dair...

33 0
25.02.2026

İçinde kendimi en rahatsız hissettiğim mekanların başında gelir; oyuncak mağazaları.

Çağın bütün yapaylığını, sahteliğini ve ürkütücülüğünü yansıtırlar. Gürültülü, fazla ışıklı, aşırı renkli, gösterişli... Ama ruhsuz.

Oyuncak mağazaları; çocuğun ‘‘ekonomik segment’’ olarak görüldüğünün açık ilanıdır.

Ekranlar aracılığıyla çocuğun hayatına sızan bir ‘‘kahraman’’, tüketim zincirinin halkalarından birine dönüşür. Önce hikâye girer eve. Ardından tişörtü, çantası, defteri, oyuncağı… Ancak hikayeler artık hayal gücünden değil, reklam ve pazarlama faaliyetlerinden doğar. Dimağlarda masum bir obje olarak yer alan oyuncak, artık çocukların hayal gücünü değil; tüketim arzusunu besleyen, hazır senaryoların taşıyıcısı haline gelmiştir.

Bu oyuncaklar vasıtasıyla, oyunun özgür ve kendiliğinden filizlenen doğası törpülenmekte; çocuğa ne yapacağı, nasıl davranacağı komutlar halinde sunulmaktadır.

Çocuklardan çalınan şeylerin, en çok da zamanlarının gizli karşılığıdır; oyuncaklar.

Çağımızda ise bu zincirin halkalarından birine dahil olabilmenin adı; mutluluktur.

Peki, biz bu halkanın neresindeyiz?

Oğluma aldığım ilk oyuncak; elle dikilmiş bir kediydi. Uzun bir sürede oyuncaklara hiç ihtiyaç duymadığımızı anımsıyorum. Evdeki; tava, tencere, süpürge ve hemen hemen aklınıza gelebilecek her türlü nesne, dışarıda ise yaprak, kozalak, taş ve sopalar onun en sevdiği oyuncaklarıydı. Sonrasında Waldorf pedagojisinden ilham alarak, yüzleri neredeyse belirsiz bebekler tasarlayıp, diken bir kadından aldığım bebek... Bu bebeklerin yüzündeki doğallık ve sadelik çocukların hayal güçlerinin serbest kalmasını sağlıyor, çocuğa duygusal bir alan açıyordu. Bir erkek çocuğuna hediye edilebilecek en güzel oyuncağın hala bez bir bebek olduğunu düşünürüm.

Pandemi sürecinde hayatımıza dahil olmaya başlayan oyuncakların seçimi konusunda hep çok titiz davranmaya çalışsam da; bazen hayatın doğal........

© HTHayat