menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Gönül şehrimizin gıdası: Edep erkan ve rızalık!

11 13
25.12.2025

"Edep bir tac imiş Nur-u Hüda’dan

Giy o tacı, emin ol her beladan."

Mevlana Celaleddin Rumi

Bin yıldır Anadolu’nun bağrında, nefeslerle, duvazlarla, deyişlerle ve sazın tellerinde dile gelen hakikat aşıkların, sadıkların, evliyaların, enbiyaların ayetleriyle taşınan bu Hakk Yolu; bir şekil, bir kalıp değil, bir gönül inşasıdır. Hakk Muhammed Ali Yolu, "gelme gelme, dönme dönme" diyenlerin, Rızalık lokmasını bölüşenlerin, "bir" olmanın sırrına erenlerin yoludur. Bu Yol’u ayakta tutan iki ana sütun vardır ki, biri yıkılsa diğeri boşlukta kalır: Edep ile Erkan.

***

"Gönül çalamazsın aşkın sazını

Ne perdeye dokun ne teli incit

Eğer çekemezsen gülün nazını

Ne dikene dokun ne gülü incit"

Hakk Muhammed Ali Yolu’nda Edep, kuru bir zariflik, incelik ve ölçülü davranma kuralı değildir; o, Hakk’ın nurundan bir gömlektir. Edep, kişinin kendi içindeki hamlığı giderip "insan" olmaya niyet etmesidir. Dört Kapı Kırk Makam’ın her eşiğinde Edep vardır.

Toprağın tevazusu gibi alçakgönüllü olmak, suyun berraklığı gibi şeffaf kalmak ve ateşin sıcaklığı gibi merhametle ısıtmaktır Edep. Elinle koymadığını almamak, belinle nesli korumak, dilinle gönül kırmamaktır. Zira gönül, Çalab’ın (Hakk’ın) tahtıdır ve bir gönül yıkanın ibadeti boştur.

Erkan, Hakk Meydanı’dır, Dar Meydanı’dır. Hakk Muhammed Ali Yolu’nun pusulasıdır. Kaosun içinde bir düzen, dağınıklığın içinde bir ahenktir. Erkan; Talip’in Rehber’e, Rehber’in Pir’ine, Pir’in Mürşid’ine, Mürşid’in ise Hakk’a olan bağlılığının hukukudur. Cem meydanında omuz omuza duran "can"ların, kimliklerinden soyunup "insan" libasına bürünmesidir.

Bu yolda Erkan’ın ilk kuralı "Rızalık"tır. Rızasız bahçenin gülü derilmez. Rızasız lokma yenmez. Erkan bize öğretir ki; komşusu açken tok yatanın, gönlü kirliyken meydana çıkanın yolu yol değildir. Erkan, adalet ve eşitliğin bin yıllık bir gelenekle içselleştirilmiş ve dönüşmüş halidir.

***

"Ölür ise ten ölür, Canlar ölesi değil"

Bu YOL’da özü pak eylemek için ölmeden önce ölümü tadmak gerek... Alevilik’te Edep ve Erkan, kişiyi kendi iç hesaplaşmasında yargılatır. Buna "özünü dara çekmek" (Dar-ı Mansur) denir. Kişi, başkasının kusuruna bakmadan ilkin kendi noksanını görmeli, elindeki teraziyle önce kendine tartmalıdır. Hor bakmamak, canı canandan ayırmamak ve her varlıkta Hakk’ı görmek bu........

© HalkTV