Bugünler, Haziran-1926'nın 100. yıldönümü..

100 yıl önceki bu günlere kısaca da olsa bakmakta fayda olsa gerek..

Osmanlı'nın son döneminde 1870'lerde, büyük hukukçu ve devlet adamı Ahmed Cevdet Paşa'nın riyasetinde ve dönemin önde gelen fakih ulemâsından oluşan bir heyete hazırlattırılan ve geç kalmış bir düzenleme olsa bile, o zamana göre yine de mükemmel oluşuyla, gecikmenin zaaf ve zararlarını gidermeyi hedefleyen ve 'Müslüman halkın inanç kurallarına ve temellerine göre düzenlenmiş ve dönemine göre, bugün için de bir hukuk âbidesi olan' bir Medenî Kanunu'muz vardı; 'Mecelle-i Hukûk-u Osmaniye' diye anılan kanun.. (O kanun, o zamanki takvimimiz olan Hicrî-Rûmî takvimle, 26 Şaban 1293 tarihinde yürürlüğe konulmuştu..)

Ama, Osmanlı Devleti'nin ömrü tamam olunca ve onu yere seren emperyalist güç odakları, kendilerine asırlarca korku salan o büyük Müslüman gücünü ayakta tutan maddî ve manevî bütün dayanakların yok edilmesini düşünmüşler ve bunun için de, geçmiş asırların klasik sömürge yöntemlerinden yeni zamanlara göre, (new colonialism / yeni sömürgecilik) yeni tip bir emperyalizm modelinin geliştirilmesi noktasına gelmişlerdi.. Bu emperial tedbirlerin başında da, halkın inanç sisteminin 'hakk-bâtıl, helâl-haram, hayır-şerr, doğru-yanlış, iyi-kötü' vs. terim ve ölçülerine yeni mânalar kazandırmak geliyordu.

İşte o sırada, (aslı, kanonik, kiliseye aid metinlerden hazırlanmış olan) İsviçre Yurttaşlar Kanunu'nun Türkçeye, aynen tercümesinden ibaret bir kanun metni, 1926'da, 'Türk Medenî Kanunu' adıyla Müslüman halkın inancına karşı açılmak istenen bir saldırının ilk işaretleri olarak devreye giriyordu.. Dönemin Adliye Vekili'nin, bu kanunun 'mukaddime'sinde (önsöz'ünde) kurduğu cümleler bunun en çarpıcı örneklerini vermektedir.

Nitekim, o zaman diliminde bazı bölgelerinde de tartışılan çeşitli felsefî konulara o uzuuun 'önsöz'de, 'Mecelle' hakkında, katı laik ve materyalist görüşlere paralel gerekçeler sunuluyor ve 'Memleketimizin ihtiyacâtını ifade edemeyecek kadar iptidaî bir takım kaidelerden ibaret olduğundan tatbik edilmemektedir. Mecelle'nin kaidesi ve ana hatları 'din'dir. Halbuki, 'hayat-ı beşer', her gün ve hattâ her an esaslı tahavvüllere mâruzdur. (...) Kanunları dine müstenid (dayalı) devletler kısa zaman sonra memleketin ve milletin........

© Haksöz