Küresel siyasi, askeri ve ekonomik yapının mimarı olan Amerika Birleşik Devletleri, Donald Trump başkanlığında bu düzeni içeriden ve kendi eliyle yıkıyor. Üstelik bu yıkım planlı, zamana yayılmış ve rasyonel bir dönüşüm süreci değil.

Aksine, anlık kararlar, sert güç gösterileri ve uluslararası hukuk kadar ABD’nin kendi kurumsal dengelerini de zorlayan reflekslerle ilerliyor.

Normal koşullarda bu ölçekte bir küresel gücün attığı adımlar geri alınmaz. Hele ki bu adımlar, askeri müdahale ya da merkez bankası bağımsızlığı gibi sistemin omurgasına temas ediyorsa. Ancak Trump geçen hafta iki kritik başlıkta açık biçimde geri adım attı. Bu durum, atılan adımların kendisinden bile daha güçlü bir sinyal üretiyor.

Soru artık şu noktada düğümleniyor: Trump gerçekten kaotik atmosferden mi çekindi, yoksa piyasalar bu geri adım attıracak kadar kırılgan ve endişeli mi?

İran meselesi, bu yeni dönemin en çarpıcı örneklerinden biri. Rejim karşıtı protestolarla sarsılan bir ülke, sertleşen Washington söylemi ve açık biçimde verilen “yardım yolda” mesajları. Bir noktadan sonra iş, doğrudan askeri müdahale ihtimaline kadar ilerledi. Kulislere yansıyan bilgilere göre askeri hazırlıklar tamamlandı, uçaklar havalandı ve operasyonel planlar devreye alındı.

Ancak tam son anda gelen bir “geri dönün” talimatı ile süreç durduruldu. Bu, klasik bir taktik geri çekilme değil. Bu, müdahalenin yaratacağı sonuçların askeri olarak değil, siyasi ve ekonomik olarak kontrol edilemeyeceğinin kabulüdür.

Afganistan ve Irak örnekleri hâlâ hafızalardayken, İran gibi tarihsel, sosyolojik ve jeopolitik derinliği olan bir ülkede dış müdahalenin rejimi dönüştürmek yerine daha sert ve kalıcı sonuçlar doğuracağı Trump’a anlatılmış görünüyor.

Burada aklıselim devreye girdi. Belki operasyon ertelendi, belki yöntem değiştirildi ama kesin olan şu: Trump, askeri güç kullanımı konusunda beklenmedik bir biçimde frene bastı.

Asıl yapısal ve piyasa açısından daha kritik geri adım ise Fed başkanlığı ataması sürecinde yaşandı. Trump, piyasalarla pazarlığı en sert noktadan açtı. En radikal, en........

© Habertürk