menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

ADINDAN BAŞKA “YENİ” OLAN NE?

16 0
01.08.2026

Geçtiğimiz günlerde nurtopu gibi yeni bir evladımız, pardon partimiz doğdu. Adına YENİ PARTİ diyorlar!.. İçişleri Bakanlığı’na yapılan müracaat ve Yargıtayca onanan, halen mevcut 189. parti olarak tarihe geçmiş oldu. Vatana millete hayırlı olsun diyelim. Ne doğuşu, ne gelişi ne de gidişi pek de hayırlı olacağa benzemiyor. Bir kere Türkiye, parti enflasyonunun en çok olduğu ülkelerin başında geliyor. Bu kadar parti akla zarar. Bazı memleketlerde bu sayıda dernek bile yok. Ama bizde parti kurmak, turşu kurmaktan daha kolay… çünkü turşuyu kurmak ciddi manada zaman alır. Hele hele onun turşu haline dönüşmesi belli bir sürede mümkündür. Ama parti kurmak öyle mi! Birkaç kafadar bir araya gelir, ya eski partisine kızmış, veya farklı hesaplar peşinde düşmüş… al sana yeni bir parti.. 103 yıllık Cumhuriyet Halk Partisi’nin son doğumu da böyle bir oluşumdur. Tanzimattan itibaren ciddi bir yönelişle batı eksenine teslim edilen Osmanlı’nın inkıraz dönemi, Selanik’ten Anadolu’ya başlatılan Sabetayist, Yahudi ve dönme bir kısım ihanet şebekelerinin farklı versiyonlarda partileşerek batıdaki Joon Türkler, İttihat ve terakkiciler, sonuçta Cumhuriyet Halk Fırkası 6 Eylül 1923 tarihinde kurulduktan sonra, muvazaalı kurdurulan iki parti ve akabinde 1946’da kurulan Demokrat Parti ile Çok partili hayata zorunlu geçiş sağlanmış, bu durumda, 189 amblem ve parti ile siyaset arenasında akıl almaz siyasi yapılanmalar söz konusu olmuştur. CHP’ye tabir yerindeyse Katolik nikahı ile bağlı olanların dışında bir kısım insanlar gidişattan memnun olmayınca farklı eğilimlere başvurmuş, ancak dönemin despot ve baskıcı anlayışı bu yapılara pek fazla izin vermemiştir. Nitekim 6 Eylül 1923’te kurulan Cumhuriyet Halk Fırkası ve onun yöneticileri (1923-1946) arasında iki partiye izin vermiş, lideri ise, ikisini de kapatmış veya feshetmiştir. Bunlardan birincisi TERKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI, diğeri de SERBEST CUMHURİYET FIRKASI’dır. 17 Kasım 1924 tarihinde Mustafa Kemal’in teşvik ve tavsiyesiyle en yakın arkadaşları olan Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay ve Adnan Adıvar gibi isimlerden oluşan bir grup tarafından kurulan Terakkiperver Halk Fırkası, Şeyh Said isyanlarıyla da ilişkilendirilmesi suretiyle, ama esas amaç yapılan zulümler karşısında halkın tepkisine maruz kalan MK’ın Partisi tepkilerin odağı olmuş, bunun üzerine 5 Haziran 1925 tarihinde Mustafa........

© Habername