Fon Krizleri, Borsa Manipülasyonları ve Bitmeyen Hilekarlık Döngüsü
Piyasayı dışarıdan gözlemleyen sivil bir vatandaş olarak, son dönemde gündemi sarsan borsa manipülasyonları ve fon krizleri üzerine hissettiklerimi paylaşmak istedim. Ekonominin karmaşık teorileri, matematiksel modelleri ve girift grafikleri çoğumuzun ilgi alanına girmeyebilir. Ancak piyasadaki her kırılma, her sarsıntı —ne kadar uzak görünürse görünsün— en nihayetinde gelip tam ortasına düştüğümüz kendi hayatlarımızı şekillendirir.
Doların tırmanışı, borsanın sert düşüşü ya da faizlerin seyri; doğrudan soframızdaki ekmeğin, depomuzdaki mazotun, ödediğimiz kiranın ve pazar filemizin fiyatı olarak karşımıza çıkar. Tam da bu yüzden, istesek de istemesek de her birimiz hayatımızı idame ettirecek ve alın terimizi koruyacak kadar ekonomiyi anlamak ve takip etmek zorundayız.
Değişen İsimler, Değişmeyen Senaryolar
Aslında ülke olarak bu tür krizlere hiç yabancı değiliz. Dün Bankerler Krizinde batan paraları konuştuk, bugün borsa tuzaklarını ve hayali fonları… Bir dönem holdinglerin uçsuz bucaksız vaatleriyle kaybolan birikimleri izledik, başka bir dönem döviz spekülasyonlarıyla vurulan vurgunları… Yıllar, aktörler ve isimler değişiyor; fakat senaryo hiç değişmiyor. Ne yazık ki geçmişte yaşanan bu acı tecrübelerden ders almak yerine, aynı dolandırıcılık yöntemlerine tekrar tekrar maruz kalmaya devam ediyoruz.
Bu kısır döngüde elbette devletin atması gereken tavizsiz adımlar var. Piyasa düzenini bozanlara, gerçek dışı vaatlerle insanların hayalleriyle oynayan üçkâğıtçılara asla fırsat verilmemelidir. Daha da vahimi, bu vurgunlara göz yuman veya iş birliği yapan odaklara göz açtırılmamalıdır. İş işten geçtikten sonra bir “kaza kırım ekibi” gibi inceleme başlatmak, maalesef buharlaşan ekonomik değerleri ve heba olan hayatları geri getirmeye yetmiyor.
Çuvaldızı Kendimize Batırmak: Tamahkâr ile Hilekâr
Fakat madalyonun diğer yüzünü görüp çuvaldızı biraz da kendimize batırmamız gerekiyor. Toplum olarak daha uyanık, daha gerçekçi ve adil bir kazanç bilincine sahip olmamız şart. Atalarımızın o veciz tespiti durumu çok net özetliyor: “Tamahkâr ile hilekâr birbirini çabuk........
