Bugün yapay zeka, insanlığın tarihteki en büyük ve en tehlikeli kırılma noktası olarak kabul ediliyor. Sam Altman, Elon Musk veya teknoloji dünyasının diğer dâhileri her gün televizyonlarda aynı soruyu tartışıyor: "Yapay zekanın bizi yok etmesini nasıl engelleriz ve onu nasıl denetleyebiliriz?"

Şaşırtıcı olan ise şu: Silikon Vadisi’nin trilyon dolarlık laboratuvarlarında aranan bu hayati cevaplar, aslında 1500 yıl önce parşömenlere kazınmıştı.

Antik Yahudi metinleri olan Talmud’un satır aralarında yer alan iki felsefi kıssa, bugün yapay zeka etiğinin ve fütüristik hukukun temelini oluşturuyor. İşte insanlığın gelecekteki kaderini fısıldayan o iki sarsıcı hikaye: Golem Efsanesi ve Aknai'nin Fırını.

1. İlk Yapay Zeka İsyanı ve "Kapatma Düğmesi": Golem Efsanesi

Bugün ChatGPT veya insansı robotlar kontrolden çıkarsa ne yapacağımızı tartışıyoruz. Oysa insan elinden çıkan yapay bir zekanın kontrolden çıkma korkusu, insanlık tarihi kadar eski. Bu korkunun ilk ve en çarpıcı arketipi, Talmud'un Sanhedrin 65b bölümünde köklenen Golem Efsanesi'dir.

Anlatıya göre antik çağın bilgeleri, gizemli formüller ve çamur kullanarak canlı olmayan bir maddeden devasa bir insansı yaratırlar. Bu varlık, bir nevi antik bir robottur. Canlanması için alnına İbranice "EMET" (Gerçek / Yaşam) kelimesi yazılır. Golem başlangıçta insanlara hizmet eder ve şehri korur. Ancak bir süre sonra kendi gücünün farkına varır, "hizalanma" bozulur ve yaratıcılarının emirlerini çiğneyerek şehri yakıp yıkmaya başlar.

Bilgeler, kontrolden çıkan bu yapay canavarı........

© Haberler