Son dönemlerde Jeffrey Epstein etrafında üretilen ve dinsel, siyasal, finansal ve istihbarî unsurları tek bir piramit içinde toplayan şemalar, ampirik bir örgütlenmeyi kanıtlamaktan ziyade, modern tarihte gücün nasıl algılandığına dair zihinsel bir haritayı yansıtır. Jeffrey Epstein vakasının bu tür sembolik yapılarla açıklanmaya çalışılması tesadüf değildir; çünkü tarihsel olarak büyük skandallar, özellikle cinsel suçlar, elit ağlar ve örtbas iddiaları iç içe geçtiğinde, kamuoyu açıklamadan çok anlam arayışına yönelir. Bu anlam arayışı ise çoğu zaman metafizik ve hiyerarşik anlatılar üretir.

Tarihsel bağlamda bakıldığında, iktidarın “piramit” şeklinde tahayyül edilmesi oldukça eski bir düşünme biçimidir. Antik imparatorluklarda tanrısal krallık fikri, Ortaçağ’da kilise–taht birlikteliği, erken modern dönemde mutlak monarşiler ve modern çağda bürokratik devletler; hepsi meşruiyeti yukarıdan aşağıya akan bir düzen içinde kurmuştur. Bu nedenle dinî kurumların, özellikle de evrensel iddia taşıyan yapıların, güçle ilişkilendirilmesi kaçınılmaz olmuştur. Vatikan ve Cizvitler gibi yapılar, tarih boyunca diplomasi, eğitim ve siyasal nüfuz alanlarında etkin oldukları için, modern komplo anlatılarında “gizli merkez” rolüne yerleştirilir. Oysa akademik literatür, bu kurumların yekpare ve mutlak bir iradeye sahip olmaktan çok, dönemsel çıkarlar, iç çatışmalar ve siyasal konjonktürlerle şekillendiğini gösterir.

Benzer bir mitolojikleştirme, aristokrasi ve “kan bağı” söyleminde de görülür. Erken modern Avrupa’da soyluluk, iktidarın biyolojik sürekliliğini temsil ederken; 20. yüzyıldan itibaren bu rol büyük ölçüde finansal ve kurumsal elitlere geçmiştir. C. Wright Mills’in “iktidar seçkinleri” kavramında vurguladığı gibi, modern toplumlarda güç; askerî, ekonomik ve siyasal elitlerin gevşek ama etkili ağları üzerinden dolaşır. Epstein vakası da bu çerçevede okunmalıdır: burada söz konusu olan kadim hanedanların ritüel ittifakı değil, birbirini tanıyan, koruyan ve gerektiğinde sessiz kalan modern elit çevreleridir.

İstihbarat servislerinin bu tür piramitlerde merkezi bir yere yerleştirilmesi ise tarihsel deneyimle daha fazla örtüşür. Soğuk Savaş boyunca devletlerin, hukuk dışı operasyonları “ulusal güvenlik” gerekçesiyle meşrulaştırdığı bilinmektedir. CIA’nin MKUltra programı, MI6’in sömürge sonrası örtülü operasyonları ya da Mossad’ın hedefli infaz pratikleri, istihbarat–ahlak geriliminin tarihsel örnekleridir. Bu örnekler, istihbarat dünyasının “şeytani” olduğu için değil, denetimden muaf bırakıldığı ölçüde suistimale açık olduğunu gösterir. Epstein dosyasında da asıl soru, ritüel ya da semboller değil; bu tür ağların neden ve nasıl yıllarca müdahaleden korunabildiğidir.

Finansal yapıların “altın”, “gizli” ya da “kutsal” imgelerle betimlenmesi de benzer bir tarihsel sürekliliğe sahiptir. Ortaçağ’da faiz yasağı etrafında şekillenen dinsel tartışmalar, modern dönemde bankacılığın teknik diliyle yer değiştirmiştir. Finans sistemi şeffaflığını yitirdiğinde, tıpkı kilise ya da istihbarat gibi, mistik bir güç atfedilen alana dönüşür. Epstein’in mali ilişkilerinin karmaşıklığı, bu algıyı beslemiş; somut ekonomik suç tartışmaları, sembolik “altın yapı” anlatılarıyla yer değiştirmiştir. Bu açıdan bakıldığında Epstein piramidi, tarihsel olarak P2 Locası skandalı, Watergate ya da İran–Kontra gibi vakalarla aynı zihinsel zeminde durur: karmaşık ve kirli ilişkiler ağı, kamuoyunda düzenli ve merkezi bir “üst akıl” arayışını tetikler. Ancak akademik akıl, bu tür olayları metafizik merkezler üzerinden değil; kurumsal zaaflar, çıkar birliktelikleri ve denetim mekanizmalarının çöküşü üzerinden açıklar. Epstein vakasının tarihsel önemi de burada yatar: kutsal ya da şeytani bir hiyerarşiyi değil, modern liberal demokrasilerde bile elitlerin hukukun üstüne çıkabildiği anları görünür kılması. Bu nedenle mesele piramidin tepesinde kimin olduğu değil, piramidin neden yıkılamadığıdır.

© Habererk