menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

S-400 mü? F-35 mi? Sadece Gerçekler!

28 0
16.07.2026

Savaş uçağı üretmeye başlamadan önce, filomuzdaki Amerikan uçakları ya hibe ya da uzun süre kullanılmış olan eski uçakların, satın alınması yoluyla elde edilmişti. İlk F-16’ları 1987’de teslim aldık. İlk yerli F-16’mız 1988’de havalandı. Bu tarihlerden itibaren otuz yıl boyunca Ortadoğu’da en güçlü hava kuvvetlerine sahiptik.

F-35 projesine başlangıcından itibaren ortak olmamız F-16 üretiminde gösterdiğimiz başarının sayesindedir. Mesela Yunanistan, İspanya ve Portekiz projeye kabul edilmediler. Türkiye ortak olduğundan, F-35’in teknolojisine ve teknolojik gelişimiyle ilgili bilgilere sahip olacaktı. Ortaklara uygulanan fiyatlardan alım yapacaktı. Altı Türk üreticisi F-35’in yedek parçalarını üreteceklerdi. Bu şirketlerin gösterdiği performansa göre Türk üretici sayısı artabilirdi. Avrupa’ya satılan uçakların bakımları ve modernizasyonları F-16 fabrikamızda yapılacaktı. Parça satışından ve bakımlardan 11 milyar dolar dolayında gelirimiz olacaktı.

Türkiye satın alma görüşmelerini başlattığında, Patriyot en ileri teknolojiye sahip füzesavar sistemiydi. Taraflar iki hususta anlaşamadılar: Fiyat ve teknoloji transferi. Fiyat sorunu çözülebilirdi ama teknoloji sorunu çözülemedi. Bunun üzerine Türkiye Çin ile masaya oturdu. Görüşmeler anlaşma imzalanması aşamasına gelmişken, Türkiye masadan kalktı. Amerikalılarla pazarlıklar yeniden başlasa da sonuç alınamadı. Bugün itibariyle Patriyot sadece ABD’de üretiliyor. Hiçbir ülkeye teknoloji transferi yapılmadı.

Türkiye, Amerikalılarla anlaşamayınca ve Çin alternatifi ortadan kalkınca, Rus uçağının düşürülmesinden hemen sonra Rusya’yla masaya oturdu. Bu nedenle pek çok yorumcu bu tedarikin ve Akkuyu nükleer tesisinin ihalesinin Rusya’ya verilmesinin siyasi kararlar olduğunu, böylece Ruslardan bir nevi özür dilendiğini iddia ederler. Bu tespite katılmıyorum. Özür dilemek için çok şey yapılabilir ama S-400 alınmaz.

İki safhada iki batarya tedarikini karara bağlayan S-400 anlaşması teknoloji transferi içeriyordu. Sadece bir batarya alındı ve teknoloji transfer edilmedi. Türk medyasında ödemelerin yapıldığı, Rus medyasında anlaşma bedelinin çok az kısmının ödendiği yazılıyor. Savunma bakanlığımız teknoloji transferi yapılmadığı için satın alınmasından vazgeçilen ikinci bataryanın bedelinin ödenmediğini ve teknoloji transferi yapılmadığı için anlaşma hükümleri kapsamında ceza kesildiğini........

© Habererk