Azerbaycan mı, İran mı?
Türkiye’de İran lobisi çok güçlü. Türk milliyetçilerinin bile önemli kısmı İran taraftarı. Böyle olmasaydı Aliyev’in İran’a meydan okuduğu konuşma, İran’ın Azerbaycan’a attığı dronlardan daha fazla tepki görmezdi. Oysa Aliyev her bağımsız devletin liderinin yapması gerekeni yaptı. Dronların İran’dan gönderildiği ve Nahcivan’ın hedef alındığı kesin. Bazılarının iddia ettiği gibi İsrail ajanları göndermiş bile olsa bunun sorumlusu Tahran. Bakü değil. Kaldı ki İran cumhurbaşkanı komşu devletlere gönderilen dronlar ve füzeler için özür diledi. Devrim Muhafızlarının sözcüsü, Körfezin savaş sahası olduğunu dolayısıyla Körfez ülkelerinin komşu kategorisine girmediklerini duyurdu. Bu durumda komşular Azerbaycan ve Türkiye oluyor.
Azerbaycan, bağımsızlığını kazandığından beri İran’a komşuluk hukukuna uygun davranıyor. Bunun tam tersini yapan İran, Azerbaycan’ı her fırsatta baltaladı. Zarar verdi. Çünkü Azerbaycan’ın kalkınarak, İran Türkleri için çekim merkezi olmasını ve Güney Azerbaycan’da bağımsızlık ve birleşik Azerbaycan fikrinin gelişmesini istemiyor.
Tahran birinci, ikinci Karabağ savaşlarında ve Karabağ’ın tamamının kurtarıldığı operasyonda Ermenileri destekledi. Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan sınırlarını kapattığından silah ve mühimmat yüklü tırlar Ermenistan’a İran üzerinden gitti. Bakü, İran’ın binlerce Azerbaycan Türkünün şehit edilmesinden sorumlu olmasını göz ardı ederek her zaman ilişkileri iyileştirmeye çalıştı.
Şii inancı gereği İran’daki Büyük Ayetullahların talimatlarıyla hareket eden mollaların darbe girişimleri, Elçibey’in devrilmesi ve Cevadov’un ihtilal teşebbüsü Rusya ile İran’ın iş birliğinin sonucuydu. Zengezur koridoruna Rusya ve Ermenistan’dan daha sert muhalefet etti İran. Türkiye Azerbaycan’a dolayısıyla Türk dünyasında direk ulaşamasın diye. Hepsini geçtim PKK’yı destekleyen başat devletlerden biri İran.
2023 yılında Azerbaycan’ın Tahran Büyükelçiliğine teröristler saldırdı. Elçiliğin korumalarıyla teröristler 45 dakika çatıştılar. Bu süre zarfında elçiliğe ne asker ne polis ne de devrim muhafızı geldi. Yazdıklarım ilk anda aklıma gelenler. İran’ın Azerbaycan’a düşmanca tavrını gösteren onlarca olay sayabilirim ama Azerbaycan’ın İran’a bir tane bile olumsuz tavrı gösterilemez.
ABD ve İsrail İran’a saldırmış. Bakü saldırının yanlı ve haksız olduğunu ve durdurulması gerektiğini söylemiş. Hamaney öldürülmüş, Aliyev bizzat elçiliği gidip taziyelerini sunmuş ki bunu dünyada sadece o yapmış. Bütün bunlara rağmen İran, Nahcivan’a dron saldırısı yapmış. Saldırı bizim başımıza gelenden farklı. Dronların bir başka yere gidiyor olması mümkün değil. Ne yapacaktı cumhurbaşkanı? Dronlara ‘’hoş geldiniz mi?’’ diyecekti. ‘’Arkasını kesmeyin, devamını gönderin mi?’’ demeliydi.
Aliyev her bağımsız devletin başkanının yapacağını yaptı. İranlı zalimlere haddini bildirdi. Açıklama sert mi sert. Saldırıya uğrayan bir devlet nasıl yumuşak olabilir? Hele de Türk devletiyse. Ruslar uçaklarını düşürdüklerinde de aynı tepkiyi vermişti Aliyev. Nitekim açıklamadan bir gün sonra Pezeşkiyan saldırdıkları komşularından özür diledi. Pazar gecesi Aliyev’i telefonla arayarak hem özür diledi hem de elçiliği ziyaret ettiği için teşekkür etti.
Ama İran cumhurbaşkanından bile daha sıkı İrancı olan lobi Aliyev’in İsrail taraftarı olduğunu ve bu nedenle bu açıklamayı yaptığını iddia ediyor. Oysa, Bakü’nün ABD ve İsrail’in saldırılarından sonra yaptığı açıklama Türkiye’ninkiyle paraleldi. Bakü’nün tavrını İran’ın Nahcivan’a saldırması değiştirdi ki hangi devlet saldırıya uğrarsa sert tepki verir.
Bakü’nün Gazze katliamına bigane kaldığı hatta destek olduğu iddiaları da hilafı hakikat. Azerbaycan BM’deki oturumlarda Türkiye ne oy verdiyse aynısını verdi. İsrail’i defalarca kınadı. Başkenti Kudüs olan bağımsız Filistin devletini desteklediğini defalarca teyit etti. Bunları Filistin ve Arap devletlerinin zamanında Ermenistan’ı desteklemelerine rağmen yaptı. Evet petrol sevkiyatını durdurmadı ama İsrail’le ticaret yapmayı Türkiye dışında Filistin Özerk Yönetimi dahil hiçbir devlet yasaklamadı ki. Yaşadığımız dünyada ticareti yasaklamak sadece maliyetleri artırır, başka sonuç doğurmaz.
Azerbaycan’ın mecburiyetleri var. Azerbaycan topraklarının %20’den fazlası ve Karabağ otuz yıldan uzun süre Ermeni işgali altındaydı. İki ülke dışındaki devletler Azerbaycan’a silah ambargosu uyguladılar. Sadece Türkiye ve İsrail Azerbaycan’a silah sattı ve/veya verdi. Karabağ zaferi o silahlarla kazanıldı. Arap devletleri Birinci Karabağ savaşında Ermenistan’dan yana saf tutmuş ve Bakü’ye Karabağ’dan vazgeçmesini salık vermişlerdi.
Azerbaycan Ermeni ve Rum lobilerini Yahudi lobisiyle dengeledi. Başta Amerika olmak üzere batılı devletler bu sayede Azerbaycan’ın topraklarını kurtarmasına sessiz kaldılar. Tepki vermediler. Hala nihai barış anlaşması imzalanmış değil. İsrail zalim bir devlet. Türkiye düşmanı. Ama kurulduğu günden beri Azerbaycan’a destek veriyor. Azerbaycan bu desteği yok sayamaz, görmezden gelemez. Hepsinden önemlisi kaybedemez. Aksi halde ABD ve Avrupa’da ağırlığını kaybeder, krize sürüklenir. Akla hayale gelmez sorunlara düçar olur.
Aliyev Gazze’ye asker göndermediği için eleştiriliyor. İsrail dostu olmakla suçlanıyor. Azerbaycan’ın Gazze’ye asker göndermesini Filistinliler değil İsrail talep etti. Aliyev ‘’Azerbaycan’ın milli menfaatleri zorunlu kılmadıkça hiçbir yere asker göndermem’’ diyerek bu teklifi reddetti. İsrail’in talebini uygun bulan Kazakistan ise barış gücüne katıldı.
Türk devletleri Türkiye’nin sömürgesi değiller. Kendi kararlarını vermeye hakları var. Bu kararlar eleştirilir, sorgulanır ama bizim istediğimiz kararı vermeyenlere hakaret, küfür, itham gırla. Aliyev’in ağlama duvarında kipa ile çekilmiş montaj fotoğrafı paylaşılıyor. Aliyev başkan olduktan sonra İsrail’e hiç gitmedi. Gençliğinde gitti mi bilmiyorum. Ama montaj fotoğraf güncel. Ne gizli Yahudiliği kaldı İlham Bey’in ne Kürtlüğü, ne Yezidiliği ne de Tat olduğu. Fars kökenli diyen bile oldu. Bu yapılanlar ne Müslümanlığa sığar ne Türklüğe.
İran rejimi zalim. Daha bir ay önce 30-40 bin vatandaşını acımasızca katletti. Yaptığının İsrail’in Gazze’de yaptığından ne farkı var? Amerika ve İsrail başkalarına, İran rejimi vatandaşlarına ve Sünni Müslümanlara zulmediyor. İran halkı ile rejimi ayırma basiretini göstermeliyiz. İran halkının yanında durarak rejime karşı olduğumuzu ortaya koymalıyız. Hele Azerbaycan’la İran arasındaki bir ihtilafta, yerimiz hiç düşünmeden kardeşimizin yanı olmalı.
