menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Mesele sadece bir kelime mi?

11 0
10.11.2026

Haluk Bilginer'in “Türk sineması” ifadesini düzeltmesiyle yeniden başlayan tartışma, sanatın sınırlarını aşarak kültürel kimlik meselesine uzanıyor. Peki, değişen yalnızca bir kelime mi, yoksa o kelimenin taşıdığı tarih ve aidiyet anlayışı mı?

Bazı şeyler vardır, küçücük bir kelimeyle başlar. Önce pek önemsemeyiz. Sonra bir bakarız, o kelimenin taşıdığı tarih, kültür, hatta bir milletin kimliği tartışılır hâle gelmiş. Son yıllarda sıkça karşılaştığım bir mesele var. Türk yerine Türkiyeli, Türk edebiyatı yerine Türkçe edebiyat, Türk sineması yerine Türkiye sineması…

İyi de arkadaş, neden? İngiliz tiyatrosu, Fransız sineması, Amerikan sineması, Alman mühendisliği, Rus edebiyatı, İtalyan operası, Japon teknolojisi… Her milletin adı kendi kültürüyle, sanatıyla, bilimiyle ve ortaya koyduğu eserlerle anılıyor. Peki, Türk sineması demenin nesi yanlış?

Kimileri bunun daha kapsayıcı bir tanım olduğunu söylüyor. Oysa Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 66. maddesi son derece açık: “Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türktür.” Burada esas alınan kişinin soyu, dini veya etnik kökeni değil, vatandaşlık bağıdır. Türk sineması, Türk tiyatrosu ve Türk edebiyatı da bu ülkenin ortak kültürel mirasını anlatan yerleşik kavramlardır. Bu isimleri kullanmak, o sanatlara emek vermiş farklı kökenlerden insanları dışlamak anlamına gelmez.

Rahmetli Mario Levi ne güzel söylemiş: “Türkçe yazılan her edebiyat, Türk edebiyatıdır.” İstanbul'un Musevi ailelerinden gelen Mario Levi'nin bu sözleri aslında meseleyi özetliyor. Ortak kültürümüzün adını koymak için kimsenin soyunu sorgulamaya gerek yok.

PEKİ, NE DEĞİŞTİ SAYIN BİLGİNER?

Haluk Bilginer'in eski bir konuşması yeniden gündeme geldi. Önce “Türk sineması” diyor, ardından kendisini düzeltiyor: “Türkiye........

© Habererk