menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türkiye'yi Bu Hale Kim Getirdi? Sadece İktidar mı, Yoksa Susan Hepimiz mi?

26 0
18.10.2026

Türkiye'nin bugün içinde bulunduğu ekonomik, siyasal, hukuksal, toplumsal ve ahlaki çöküşün sorumlusu kim?

AKP'ye oy verenler mi? Yirmi yılı aşkın süredir ülkeyi yöneten Recep Tayyip Erdoğan ve iktidarı mı? İktidarın en büyük siyasi destekçisi MHP ve Devlet Bahçeli mi?

Elbette ülkeyi yönetenlerin, alınan kararların, uygulanan politikaların ve ortaya çıkan sonuçların birinci derecede siyasi sorumluluğu vardır. Bu sorumluluk hiçbir gerekçeyle ortadan kaldırılamaz.

Ama hayır! Türkiye'nin bugün yaşadığı büyük yıkımı yalnızca Erdoğan'a, AKP'ye, Bahçeli'ye ve MHP'ye bağlayarak kendimizi temize çıkaramayız.

Peki, biz neredeydik?

Cumhuriyet'in temel değerleri aşındırılırken, hukuk devleti ilkesi zedelenirken, parlamenter sistem ortadan kaldırılırken, kuvvetler ayrılığı güç kaybederken, devlet kurumları siyasallaşırken, ülkenin geleceği günlük siyasi hesaplara teslim edilirken biz ne yaptık?

Kimi zaman kızdık, kimi zaman söylendik, kimi zaman sosyal medyada birkaç cümle yazdık. Seçimden seçime sandığa gittik, oyumuzu kullandık ve üzerimize düşen vatandaşlık görevini tamamladığımızı düşündük.

Sonra evlerimize çekildik.

Ülkemizin gözlerimizin önünde nasıl değiştiğini, nasıl yoksullaştığını, nasıl kutuplaştırıldığını, nasıl adaletsizliğe sürüklendiğini bir film izler gibi seyrettik.

Oysa bir ülkenin kaderi yalnızca sandıkta belirlenmez. Cumhuriyet yalnızca oy verilerek korunmaz. Demokrasi yalnızca seçim kazanılarak yaşatılamaz.

Demokrasi örgütlü toplum ister. Hukuk bilinci ister. Cesaret ister. Dayanışma ister. Gerektiğinde kendi siyasi görüşüne yakın olanlara da itiraz edebilmeyi ister.

Biz ise itiraz etmeyi unuttuk. Sorgulamayı bıraktık. Hak aramayı başkalarından bekledik.

CUMHURİYET'İN DEĞERLERİ AŞINDIRILIRKEN NEREDEYDİK?

Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının yokluklar içerisinde kurduğu Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim biçimi değildir.

Cumhuriyet; yurttaşlık bilincidir, bağımsızlıktır, laikliktir, bilimdir, akıldır, eşitliktir, çağdaşlıktır, kadınların toplumsal yaşamda eşit bireyler olarak yer almasıdır.

Cumhuriyet, kulluk anlayışından yurttaşlık bilincine geçişin adıdır.

Bugün ise Cumhuriyet'in kurucu değerlerinin siyasal tartışmaların ve ideolojik hesaplaşmaların konusu hâline getirilmesine tanıklık ediyoruz.

Laiklik tartışmaya açıldığında, bilimsel eğitimin niteliği zayıfladığında, Cumhuriyet'in tarihsel kazanımları değersizleştirildiğinde, Atatürk'ün kurduğu çağdaş devlet anlayışı siyasi çıkarların gölgesinde bırakıldığında toplum olarak yeterince güçlü bir ortak tepki ortaya koyabildik mi?

Cumhuriyet'i yalnızca 29 Ekimlerde bayrak asarak, 10 Kasımlarda saygı duruşunda bulunarak koruyabileceğimizi düşündük.

Oysa Cumhuriyet'i korumak, onun kurumlarını, hukukunu, laikliğini, bilimsel eğitim anlayışını ve yurttaşlık eşitliğini her gün savunmayı gerektirir.

Cumhuriyet'i yalnızca törenlerde hatırlayan, değerleri aşındırıldığında sessiz kalan bir toplumun geleceği güvence altında olamaz.

TEK ADAM YÖNETİMİ VE DEVLETİN KURUMSAL TIKANIKLIĞI

Türkiye'nin en temel sorunlarından biri, yönetim yetkilerinin giderek merkezileşmesidir.

Parlamenter sistemin kaldırılmasıyla birlikte yürütme yetkisi Cumhurbaşkanlığı makamında yoğunlaşmış, Meclisin yürütme üzerindeki siyasal denetim kapasitesi daralmış, kuvvetler ayrılığı ve denge-denetleme mekanizmaları ciddi tartışmaların konusu olmuştur.

Bir ülkenin bütün meselelerinin tek bir siyasi iradenin kararlarına bağımlı hâle gelmesi, yalnızca demokratik bir sorun değildir. Aynı zamanda yönetim kapasitesi sorunudur.

Ekonomiden eğitime, sağlıktan tarıma, dış politikadan kamu yönetimine kadar her alanda kurumsal aklın yerine kişisel siyasi tercihlerin geçmesi, devletin uzun vadeli planlama gücünü zayıflatır.

Devlet bir kişinin, bir ailenin, bir partinin veya bir siyasi çevrenin mülkü değildir.

Kamu kurumları siyasi sadakatin ödüllendirildiği makamlar değildir. Liyakat, uzmanlık, ehliyet ve kamu yararı esas alınmalıdır.

Atamalara kızdık. Yanlış kararları eleştirdik. Kurumların bağımsızlığının zayıflamasından yakındık.

Bir devletin kurumları zayıfladığında yalnızca bugünün iktidarı değil, yarının Türkiye'si de kaybeder.

HUKUKSUZLUK NORMALLEŞİRSE ADALET HERKES İÇİN TEHLİKEYE GİRER

Adaletin olmadığı yerde ne demokrasi olur ne ekonomik güven ne toplumsal huzur.

Hukukun üstünlüğü yerine siyasi gücün belirleyici olduğu algısı yerleşirse vatandaşın devlete güveni sarsılır.

Yargı bağımsızlığına ilişkin tartışmalar, uzun tutukluluklar, ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar, yargı kararlarının uygulanmasına ilişkin sorunlar ve adaletin herkese eşit işlemediği düşüncesi, Türkiye'nin en ciddi meseleleri arasındadır.

Ama daha vahimi nedir biliyor musunuz?

Hukuksuzluk iddiasına uğrayan kişinin siyasi kimliğine bakarak adalet talebinde bulunmamız!

Bizden olana yapılanı haksızlık, bizden olmayana yapılanı hak edilmiş sonuç sayan anlayış, adaletin en büyük düşmanıdır.

Adalet yalnızca kendimiz için istediğimizde ayrıcalık, herkes için savunduğumuzda hukuk olur.

Bugün başkasının uğradığı haksızlığa sessiz kalan, yarın kendi kapısı çalındığında yanında kimseyi bulamayabilir.

EKONOMİK ÇÖKÜŞÜN BEDELİNİ KİM ÖDÜYOR?

Türkiye büyük bir ekonomik ve sosyal adalet krizi yaşıyor.

Hayat pahalılığı, gelir dağılımındaki eşitsizlik, barınma sorunu, yüksek üretim maliyetleri, vergi yükünün adaletsiz dağılımı ve alım gücündeki erime milyonlarca insanın yaşamını zorlaştırıyor.

Bir tarafta servetine servet katanlar, diğer tarafta ay sonunu getiremeyen milyonlar.

Bir tarafta kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin şaibe ve israf tartışmaları, diğer tarafta temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan aileler.

Bir tarafta gösterişli makamlar, lüks araçlar, ayrıcalıklı yaşamlar; diğer tarafta pazardan akşam saatlerinde ucuz sebze toplamaya çalışan insanlar.

Emekli, yıllarca çalışmasının karşılığında insanca yaşayabileceği bir gelir beklerken geçim mücadelesine mahkûm oluyor.

İşçi, alın terinin karşılığını alamıyor.

Asgari ücretli, daha maaşını almadan borçlarını hesaplıyor.

Memur, öğretmen, sağlık çalışanı, mühendis, akademisyen ve diğer meslek sahipleri yaşam standartlarını korumakta zorlanıyor.

Ama ülkenin gerçek gündemi yerine sürekli siyasi polemikler önümüze konuluyor.

Yoksulluk konuşulmasın diye kutuplaşma büyütülüyor. İşsizlik tartışılmasın diye yapay gündemler oluşturuluyor.

Bir ülkede çalışan insan yoksulsa, emekli geçinemiyorsa, genç geleceğini başka ülkelerde arıyorsa, o ülkenin ekonomik politikaları ciddi biçimde sorgulanmalıdır.

ÇİFTÇİ TOPRAĞINDAN, SANAYİCİ ÜRETİMDEN, ESNAF GELECEĞİNDEN KOPUYOR

Türkiye'nin tarımı yalnızca ekonomik bir faaliyet değildir. Gıda güvenliğinin, kırsal yaşamın ve ulusal bağımsızlığın temelidir.

Çiftçi mazot, gübre, tohum, ilaç, sulama ve finansman maliyetleri altında ezilirken üretimin sürdürülebilirliği........

© Habererk