menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Alkol ve madde: Görmezden geldiğimiz sorun

3 6
31.01.2026

Şiddetin ve Felaketlerin Arka Planı

Gazetelerde, haber sitelerinde hemen her gün alkol ve madde bağımlılığıyla ilgili şu tür haberler okumaktayız: “Ortalık savaş alanına döndü”, “babasını vuran kişinin alkollü olduğu ortaya çıktı”, “madde bağımlısı bir kişi apartmanı ateşe verdi”. “Eşini ve çocuklarını vurduktan sonra intihar eden kişinin madde bağımlısı olduğu anlaşıldı”. “Kırmızı ışıkta bekleyen araca çarpan sürücünün şu kadar promil alkollü olduğu tespit edildi”. “Eşine şiddet uygulayan doktorun alkollü olduğu anlaşıldı” gibi… İstatistikler açıkça göstermektedir ki şiddet olaylarının, trafik kazalarının ve cinayetlerin önemli bir kısmının arkasında alkol ve madde (uyuşturucu) bağımlılığı yer almaktadır.

Neyi, Neden Konuşmalıyız? Tehlike Kapımızda

Kötülüklerin anası olarak nitelendirilen alkol/madde/uyuşturucu, günümüzde niçin bu kadar yaygın tüketilmektedir? Bununla mücadelede gerek birey, gerek aile, gerekse toplum (devlet) olarak niçin yetersiz kalmaktayız? Neler yapabiliriz? Bu sorular hepimizi meşgul etmeli, gündemimizi oluşturmalıdır. Bu çerçevede konunun nedeni üzerinde ciddiyetle durulması gerektiğini hatırlamak yerinde olacaktır. Peki, niçin mücadele etmeliyiz? Çünkü alkol ve madde (uyuşturucu) kullanma yaşı oldukça düşmüştür. Diğer taraftan alkol ve madde kullanım oranı da ciddi biçimde yaygınlaşmıştır. Küçük şehirlerde bile aileler, çocuklarının bu illete bulaşmasından haklı olarak ciddi bir şekilde endişe duymaktadırlar.

Tarihsel perspektiften değerlendirildiğinde, TBMM’nin ilk dönemlerinde Ali Şükrü Bey’in sunduğu Men-i Müskirat (alkollü içkilerin yasaklanması) Kanunu’yla başlayan alkol tartışmaları, zamanla ideolojik tartışmaların gölgesinde kalmış; mesele çoğu kez halk sağlığı ve toplumsal etkileri yönüyle ele alınmak yerine ikinci plana itilmiştir. Bu tartışmalar maalesef günümüzde dahi sağlıklı yapılamamaktadır.

Yaygınlaşmayı Besleyen Dinamikler

Bireyin alkol bağımlılığına yatkınlığında; ailede alkol bağımlılığı öyküsünün bulunması, psikolojik ve sosyal durum, kendini yetersiz görme, sorunlarını alkolle aşacağını düşünme ya da unutma isteği gibi etkenler bireysel faktörler arasında yer alır.

Alkol ve madde (uyuşturucu) bağımlılığının toplumda yaygınlaşmasında pek çok etken iç içe geçmektedir: Kapitalist sistemin insan sağlığından önce kârı öncelemesi, medyada alkolün sanki sorunları çözen bir araçmış gibi sunulması başta olmak üzere; toplumda rol model kabul edilen kişilerin bu bağımlılığı sıradanlaştırıp normalleştirmesi, sosyal medya ve dijital oyunlar üzerinden gençlerin bu sürece sürekli maruz kalması, dizilerin bunu özendirmesi, daha düne kadar devlet ricalinin (yöneticilerinin) alkolü modernleşmenin göstergesi gibi sunması vb. sıralanabilir.

Daha düne kadar devlet........

© Haber7